Artykuł

Artykuł ukazał się w numerze 37 (IV/2010) kwartalnika 2+3D

Plakat

Doświadczanie przestrzeni. O projektach duetu Skolos & Wedell

6 września 2013

Artykuł archiwalny

W styczniu na skrzynki Krzysztofa Lenka i moją przyszedł następujący e‑mail:

Hi you two Polish speaking friends,
We are working on a poster about Chopin and need to know the word for Birthday – would you use that word or anniversary?
Basically we want to say something like:
Fryderyka Chopina
200th Birthday (??)
2010
Any quick advice would be greatly appreciated.
Thanks, Nancy

Plakat, w którego tłumaczeniu pomogliśmy, zdobył w tym roku Złoty Medal 22. Międzynarodowego Biennale Plakatu w Warszawie, w kategorii specjalnej „Chopin na nowo”. Tym, którzy znają twórczość spółki autorskiej Skolos & Wedell wyłącznie z tej nagrodzonej pracy (a takich jest w Polsce zapewne większość), pragnę przybliżyć „przestrzenny” świat ich plakatów. 

Plakat okolicznościowy „200. rocznica urodzin Fryderyka Chopina”, 2010

Plakat okolicznościowy „200. rocznica urodzin Fryderyka Chopina”, 2010

Plakat okolicznościowy „200. rocznica urodzin Fryderyka Chopina”, 2010

Nancy Skolos i Tom Wedell poznali się w Cran­brook Academy of Art w połowie lat siedemdzie­siątych. Nancy po zaliczeniu dwóch lat na wydziale wzornictwa rozpoczynała właśnie studia licencjackie z projektowania graficznego, a Tom kończył drugi rok magisterskich z fotografii. Od samego początku był jednak związany z ­projektowaniem graficznym. „Dwa tygodnie po rozpoczęciu studiów wpadłem na korytarzu na Kathy McCoy [kierującą wówczas tą specjalizacją], która potrzebowała kilku zdjęć. W ten sposób rozpocząłem współpracę z projektantami, najpierw robiąc zdjęcia dla Kathy i Mike’a McCoy, później dla wielu innych”1. Po dyplomie Tom został w szkole rok dłużej, by doskonalić swoje umiejętności graficzne. Nancy Skolos po licencjacie w Cranbrook kontynuowała studia w School of Art na Uniwersytecie w Yale. Wtedy też zlecono jej projektowanie plakatów dla filharmonii. „Co kilka tygodni musiałam zaprojektować plakat. Ponieważ Tom chciał spędzać czas ze mną, zaczęliśmy razem pracować. Okazało się, że sprawia nam to ogromną przyjemność”2. Początkowo dzielili się obowiązkami. Tom robił zdjęcia, a Nancy pracowała nad liternictwem. „Nie sprzeczaliśmy się. Ja miałam ostateczne zdanie w sprawie typografii oraz całego projektu, a on decydował o fotografii”3. Z czasem ich system pracy się zmieniał. Obecnie nie mają wyraźnie rozdzielonych ról i do końcowej wersji dochodzą wspólnie.

Plakat reklamowy „Berkeley Typographers Typesetters”, dla zakładów fotoskładu, 1986

Plakat reklamowy „Berkeley Typographers Typesetters”, dla zakładów fotoskładu, 1986

Plakat reklamowy „Berkeley Typographers Typesetters”, dla zakładów fotoskładu, 1986

Tom Wedell i Nancy Skolos pracujący nad modelem do plakatu „Berkeley Typographers Typesetters”, 1986

Tom Wedell i Nancy Skolos pracujący nad modelem do plakatu „Berkeley Typographers Typesetters”, 1986

Tom Wedell i Nancy Skolos pracujący nad modelem do plakatu „Berkeley Typographers Typesetters”, 1986

Sam proces tworzenia jest dla nich często ważniejszy niż ostateczny efekt. Sprawia im najwięcej satysfakcji. „Nie lubimy kończyć projektów, więc pracujemy nad nimi jak najdłużej – podobnie jak kompozytor piszący wariację lub fugę”4. Zazwyczaj zaczynamy od przejrzenia szkiców. Przeglądamy rysunki, kolaże i sprawdzamy, czy któryś nie pasuje do nowego zlecenia – przyznaje Tom. Częścią procesu jest również burza mózgów. „Tworzymy listy i zapisy naszych przemyśleń, aby rozwijać równocześnie zarówno formalną, jak i semantyczną stronę projektu”5.

Plakat reklamowy „Delphax Fonts Poster”, dla producenta drukarek biurowych, 1987

Plakat reklamowy „Delphax Fonts Poster”, dla producenta drukarek biurowych, 1987

Plakat reklamowy „Delphax Fonts Poster”, dla producenta drukarek biurowych, 1987

Modele do plakatu „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera” (100 projektantów w hołdzie Fridzie Kahlo i Diego Riverze), 2008

Modele do plakatu „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera” (100 projektantów w hołdzie Fridzie Kahlo i Diego Riverze), 2008

Modele do plakatu „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera” (100 projektantów w hołdzie Fridzie Kahlo i Diego Riverze), 2008

Modele do plakatu „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera” (100 projektantów w hołdzie Fridzie Kahlo i Diego Riverze), 2008

Modele do plakatu „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera” (100 projektantów w hołdzie Fridzie Kahlo i Diego Riverze), 2008

Modele do plakatu „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera” (100 projektantów w hołdzie Fridzie Kahlo i Diego Riverze), 2008

Plakat okolicznościowy „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera”, 2008

Plakat okolicznościowy „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera”, 2008

Plakat okolicznościowy „100 Designers Honoring Frida Kahlo and Diego Rivera”, 2008

Mimo gwałtownego rozwoju technologii w czasie ich ponad trzydziestoletniej praktyki nie zmienili swoich zapatrywań na projektowanie. Dla Toma grafika ekranowa podlega wszystkim zasadom projektowym. To sekwencyjnie oglądany przez tysiące odbiorców obraz zaprojektowany do nielinearnego odczytu. „Chciałabym bardziej zająć się projektowaniem do nowych mediów oraz nauczyć się programowania. Choćby po to, by przekonać się, co nowego mogę jeszcze odkryć” – wyznaje Nancy w wywiadzie dla GraphicHug6.

Znaczki pocztowe upamiętniające pięćdziesiątą rocznicę skonstruowania pierwszych komputerów, dla United States Postal Service, 1996

Znaczki pocztowe upamiętniające pięćdziesiątą rocznicę skonstruowania pierwszych komputerów, dla United States Postal Service, 1996

Znaczki pocztowe upamiętniające pięćdziesiątą rocznicę skonstruowania pierwszych komputerów, dla United States Postal Service, 1996

Plakat społeczny, „Light of Hope for Indonesia” (Światło nadziei dla Indonezji), 2005

Plakat społeczny, „Light of Hope for Indonesia” (Światło nadziei dla Indonezji), 2005

Plakat społeczny, „Light of Hope for Indonesia” (Światło nadziei dla Indonezji), 2005

Mike Hicks określił styl prac Skolos i Wedella jako „techno cubist” 7. Tom Wedell uważa, że określenie to odnosi się do fragmentacji, którą stosują. W projektach często nakładają na siebie obraz tego samego obiektu oglądanego pod różnymi kątami. Nawiązują w ten sposób do kubizmu. Widać to wyraźnie w plakatach, w których udaje im się stworzyć pełną iluzję trzeciego wymiaru. W jednym z wywiadów przyznają, że inspiracje kubizmem wystarczą im do końca życia. Często wspominają też o czerpaniu z tradycji De Stijl i konstruktywizmu, choć wielu określiłoby ich prace jako postmodernistyczne.

Plakat okolicznościowy, „AIGA Honoring Mathew Carter” (AIGA w hołdzie Mathew Carterowi), dla American Institute of Graphic Art, 2010

Plakat okolicznościowy, „AIGA Honoring Mathew Carter” (AIGA w hołdzie Mathew Carterowi), dla American Institute of Graphic Art, 2010

Plakat okolicznościowy, „AIGA Honoring Mathew Carter” (AIGA w hołdzie Mathew Carterowi), dla American Institute of Graphic Art, 2010

Plakaty Nancy Skolos i Toma Wedella to integralne połączenie obrazu z pismem. Spoiwem jest iluzyjna przestrzeń. Dzięki niej typografia nabiera wymiaru architektonicznego. Gdy oglądam ich prace, przypominają mi się najlepsze zastosowania liternictwa z przestrzeni miejskiej. Litery rzucają cień, mają swoją grubość, umieszczone są pod różnymi kątami, przenikają się wzajemnie lub wchodzą w relację z fotografowanymi powierzchniami rozmaitych materiałów. „Podsumowując – pisał w „Experimenta” Carlo Branzaglia – w pracach Skolos i Wedella fragmentacja obrazu powstała w procesie obróbki cyfrowej nie tworzy nowego spektakularnego, hiperrealistycznego lub nadrealnego efektu. Tak jak nielinearne czytanie hipertekstowych połączeń nie niesie ze sobą radykalnych zmian czy dramatycznych następstw. Odbiorca zaproszony jest do »wejścia« w obraz, odkrycia jego choreograficznej struktury oraz w konsekwencji niezmiernie bogatej semantycznie zawartości”8. Początek pracom często dają fotografowane przez Toma trójwymiarowe modele, potęgujące iluzyjną przestrzeń plakatów.

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 1992

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 1992

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 1992

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 2004

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 2004

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 2004

Zdaniem Kena Hieberta „użycie ­przestrzeni kojarzy się powszechnie z przepychem. Bez względu na to, czy projektujemy szczodrze, czy też w sposób prosty i klasyczny, przestrzeń daje »klasę«. Stosowana jako cel sam w sobie, budzi jednak podejrzenie marnotrawstwa, arogancji lub elitarności. Niemniej każdy człowiek potrzebuje przestrzeni, a doświadczanie jej zwykle sprawia nam przyjemność”9.

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 2008

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 2008

Plakat anonsujący coroczny konkurs Lyceum Fellowship dla studentów architektury, 2008

Tom i Nancy zajmują się dodatkowo krytyką oraz nauczaniem. Są autorami m.in. książki Type, Image, Message, w której zaproponowali formalną klasyfikację plakatów pod względem kompozycji.

Plakat reklamowy „Furniture Design Graduate Program Poster” (Projektowanie mebli, studia podyplomowe), dla Rhode Island School of Design, 2004

Plakat reklamowy „Furniture Design Graduate Program Poster” (Projektowanie mebli, studia podyplomowe), dla Rhode Island School of Design, 2004

Plakat reklamowy „Furniture Design Graduate Program Poster” (Projektowanie mebli, studia podyplomowe), dla Rhode Island School of Design, 2004

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2009

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2009

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2009

Dom i studio Nancy Skolos i Toma Wedella wybudowane w roku 1999

Dom i studio Nancy Skolos i Toma Wedella wybudowane w roku 1999

Dom i studio Nancy Skolos i Toma Wedella wybudowane w roku 1999

W latach siedemdziesiątych, gdy studiowali w Cranbrook, projektowanie graficzne i wzornictwo dopełniały się wzajemnie. Gdybym miał własną szkołę, połączyłbym wszystkie dyscypliny projektowe. Tak właśnie stworzony był program w Cranbrook, gdy prowadzili go Kathy i Mike McCoy. Studenci z grafiki projektowej pracowali w zespołach razem ze studentami wzornictwa. To było magiczne miejsce. Niestety, obecnie szkoła odeszła od tej koncepcji. Dzięki takiemu interdyscyplinarnemu wykształceniu mamy wielu przyjaciół wśród projektantów form przemysłowych i architektów.

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2004

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2004

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2004

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2003

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2003

Plakat anonsujący serię wykładów „Digital Media”, dla Rhode Island School of Design, 2003



Uczą w Rhode Island School of Design w Providence. Jak sami stwierdzają, filozofią ich pedagogiki jest partnerstwo w relacji student–profesor. Starają się pomagać studentom w rozwijaniu zainteresowań i przygotowywać ich do robienia tego samemu w przyszłości, gdy zaczną już własną praktykę projektową.

    1–2.    E. Resnick, Skolos‑Wedell: In Tandem, „Graphis Magazine” 2003, nr 345, s. 20–36.
    3–6.    Wywiad z Nancy Skolos ze strony http://graphichug.com.
    7.    M. Hicks, Techno cubist, „Eye” 1993, nr 8.
    8.    C. Branzaglia, Skolos & Wedell, „Experimenta”,
www.experimenta.es/en.
    9.    Cyt. za: A.W. White, The Elements of Graphic Design, New York 2002, s. 27.

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj