O autorze

Agnieszka Tatka

Projektantka wnętrz i mebli, absolwentka Wydziału Form Przemysłowych ASP w Krakowie, autorka artykułów o projektowaniu: „2+3D”, „Architektura&Biznes”

Artykuł

Artykuł ukazał się w numerze 6 (I/2003) kwartalnika 2+3D

Produkt

Hannes Wettstein

Agnieszka Tatka, 14 września 2012

Artykuł archiwalny

Działalność Hannesa Wettsteina obejmuje projektowanie wnętrz publicznych (jak hotelu Hyatt w Berlinie czy siedziby agencji reklamowej Wirz w Zurychu), prywatnych, elementów ich wystroju – zwłaszcza oświetlenia i mebli – a także projektowanie produktu. Z zespołem zed design zajmuje się również strategią rozwoju firm i marek produktów, a we współpracy z uniwersytetami  w Zurychu i Karlsruhe prowadzi prace badawcze  z metodyki projektowania.

Tematem uważanym przez projektanta za ważny  i chętnie przez niego podejmowanym jest światło. „Światło jest pasjonujące: błyszczy i iluminuje, stawia rzeczy we właściwym świetle, relaksuje  i stymuluje. Ale światło to nie tylko jasność – to również cień” (z założeń twórczych zed design). Wettstein współpracuje w tym zakresie m.in. ze szwajcarską firmą Belux oraz włoską Palluco. Dla tej pierwszej w 1995 roku powstał nowatorski projekt systemu oświetleniowego CYOS (Create Your Own System), jeden z pierwszych systemów szynowych. Zasadniczą zaletą tego rodzaju rozwiązań jest możliwość  harmonijnego łączenia lamp o różnej wielkości, mocy, rozproszeniu, kierunku i barwie światła. Ważna jest również łatwość wprowadzania potrzebnych zmian bez ingerencji w instalację elektryczną. W CYOS prawdziwą innowacją jest sposób zróżnicowania źródeł światła. Większość konkurentów oferowała je w bardzo licznych odmianach, łączonych jedynie wspólnym systemem zasilania.  Pomysł Wettsteina opierał się na zasadzie wykorzystywanej w aparatach fotograficznych. System obejmuje jeden typ oprawki, do której łatwo zamocować wymienne odbłyśniki, osłony, soczewki czy barwne filtry. Wielość kombinacji jest tu w zasadzie praktycznie nieograniczona,  a użytkownik, zgodnie z nazwą systemu, tworzyć może własne, nawet nieprzewidziane przez projektanta rozwiązania. Wszystkie kable zasilające prowadzone są w szynie, stanowiącej  oś systemu, co przesądza o „czystości” konstrukcji i wyglądu wyrobu. 

System oświetleniowy „CYOS”, 1995, prod. Belux

System oświetleniowy „CYOS”, 1995, prod. Belux

System oświetleniowy „CYOS”, 1995, prod. Belux

System oświetleniowy „CYOS”, 1995, prod. Belux

System oświetleniowy „CYOS”, 1995, prod. Belux

System oświetleniowy „CYOS”, 1995, prod. Belux

Skłonność do niedookreślenia formy i funkcji produktu widać także w innych projektach Wettsteina, np. w komplecie mebli Globe, stworzonym wspólnie z „zed design”,  a produkowanym przez włoską firmę Cassina. Zestaw tzw. wypoczynkowy, kojarzący się  z nieśmiertelną kanapą bądź „narożnikiem”  i fotelami, został tu potraktowany z dystansem, swobodnie. Forma poszczególnych elementów nie narzuca sposobu wykorzystywania. Funkcję nadaje im użytkownik, zależnie od własnych potrzeb.  „Unieważniliśmy ustalone funkcje powierzchni: do siedzenia, oparć dla rąk i pleców. Oparcia mogą służyć do siedzenia lub do odłożenia czegoś, jako stół” (fragment wywiadu dla „Neue Zuricher Zeitung”).

Część systemu mebli „Globe: ITEMS”, 2000, prod. Cassina (Włochy)

Część systemu mebli „Globe: ITEMS”, 2000, prod. Cassina (Włochy)

Część systemu mebli „Globe: ITEMS”, 2000, prod. Cassina (Włochy)

Podobne założenia spełnia też system mebli biurowych HW401, produkt włoskiej firmy IB Office. Chociaż pojęcie systemu zakłada standaryzację i twórca musiał podporządkować  się temu wymaganiu, widać w projekcie troskę o niepowtarzalność, uniknięcie unifikacji.  HW401 pozwala łatwo modyfikować miejsce pracy i stwarza użytkownikowi możliwość wyrażenia własnych upodobań.

Meble biurowe „HW 401”, 2002, prod. IB Office (Włochy)

Meble biurowe „HW 401”, 2002, prod. IB Office (Włochy)

Meble biurowe „HW 401”, 2002, prod. IB Office (Włochy)

Wiele mebli zaprojektowanych przez Hannesa Wettsteina zalicza się już do kanonu współczesnego dizajnu. Są to np. krzesła Juliette, Caprichair, Moreni czy Alfa, fotele Spline czy Duke lub zestaw kuchenny Normis. Wszystkie charakteryzuje trudna do osiągnięcia równowaga między zmiennością mody i ponadczasowością formy.

Krzesło „Alf”a składane z dwóch części: oparcia z tylnymi nogami i siedzenia z przednimi nogami, wykonane z żywicy poliestrowej wzmocnionej włóknem szklanym, 2000, prod. Molteni (Włochy)

Krzesło „Alf”a składane z dwóch części: oparcia z tylnymi nogami i siedzenia z przednimi nogami, wykonane z żywicy poliestrowej wzmocnionej włóknem szklanym, 2000, prod. Molteni (Włochy)

Krzesło „Alf”a składane z dwóch części: oparcia z tylnymi nogami i siedzenia z przednimi nogami, wykonane z żywicy poliestrowej wzmocnionej włóknem szklanym, 2000, prod. Molteni (Włochy)

Spośród projektów Wettsteina niezwiązanych  z wystrojem wnętrz warto m.in. zwrócić uwagę  na kolekcję zegarków na rękę, powstałą w ciągu wieloletniej współpracy z firmą Ventura. Założeniem było znalezienie nowoczesnej,  lecz nie schlebiającej krótkotrwałym modom linii formalnej produktu. Powstała kolekcja prostych przedmiotów o wyważonych proporcjach, których jedyne „ozdoby” to precyzyjnie zaprojektowane detale – ukryte pod tarczą połączenie obudowy  z bransoletą, oprawa i wyprofilowanie szkiełka, cyferblat. Pomimo niewątpliwie nowoczesnej formy zegarki z serii V-maticV-tronic sprawiają wrażenie tradycyjnej solidności. W najnowszej serii pokrętło do ustawiania czasu będzie mieć postać scrollu osadzonego w tarczy zegarka.  Tę zmianę zaproponowali projektanci, stawiając wyzwanie technologom.

„V-matic Master”, 2001,prod. Ventura (Szwajcaria)

„V-matic Master”, 2001,prod. Ventura (Szwajcaria)

„V-matic Master”, 2001,prod. Ventura (Szwajcaria)

Jednym z najciekawszych projektów Wettsteina, realizowanym z zed design, jest rower EST.  Samo podjęcie tego tematu było rezultatem współpracy z producentem oprzyrządowania rowerowego Shimano, ale być może większe znaczenie miało tu osobiste zaangażowanie projektanta, zapalonego rowerzysty. Rozważając zalety i wady standardowych konstrukcji, Wettstein zdecydował się na zasadnicze przeprojektowanie ramy roweru i nadał jej charakterystyczny, trapezoidalny kształt. Zdaniem projektanta optymalizuje on interakcję ciała rowerzysty z pojazdem, sprzyja lepszemu przełożeniu siły na prędkość, usprawnia kierowanie oraz eliminuje podział ram na damskie i męskie. Nowa rama umożliwia jazdę w dwóch pozycjach – pochylonej, z kierownicą zwróconą ku dołowi, i wyprostowanej –  z kierownicą skierowaną do góry. Przewody hamulcowe prowadzone są po prostej, bez zbędnych załamań, co zwiększa skuteczność hamowania. Aby móc kontrolować rozwój nowatorskiego projektu i uniknąć produkcji pod cudzą nazwą, Wettstein opatentował rozwiązanie i stworzył własną markę EST, pod którą produkowane są obecnie trzy typy rowerów: EST-Softway przeznaczony do komfortowej jazdy  po mieście, sportowy rower górski EST-Highway oraz wyścigowy EST-Speedway. Rower podlega ciągłemu redizajnowi, wprowadzane są nowe rozwiązania. Twórcy planują rozszerzenie  marki na oprzyrządowanie rowerowe, akcesoria  i ubrania sportowe.

„EST-Speedway”, 2002, prod. Velobaze (Szwajcaria)

„EST-Speedway”, 2002, prod. Velobaze (Szwajcaria)

„EST-Speedway”, 2002, prod. Velobaze (Szwajcaria)

Przykład Wettsteina pokazuje, że dobrze zaprojektowany produkt i przemyślana strategia jego promocji mogą być dla zleceniodawcy gwarancją sukcesu.

Hannes Wettstein, urodzony w roku 1958, należy do czołowych szwajcarskich i europejskich projektantów. Mieszka i pracuje w Zurychu, jest również profesorem Wyższej Szkoły Projektowania w Karlsruhe w Niemczech. Działa od lat osiemdziesiątych, początkowo jako niezależny twórca, od 1991 stoi na czele firmy projektowej „zed design”.


Redakcja dziękuje Katarzynie Konaszewskiej za pomoc w zebraniu materiału do artykułu.

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj