O autorze

Szymon Bojko

Historyk i krytyk sztuki, pedagog i wykładowca uniwersytecki. W latach 1969-1974 członek zespołu pisma „Projekt”, Były członek komisji ds. Znaków ICOGRADA.

Zobacz również

Strona Icogrady:
www.icograda.org

Artykuł

Artykuł ukazał się w numerze 4 (III/2002) kwartalnika 2+3D

ICOGRADA – International Council of Graphic Design Associations

Szymon Bojko, 20 lipca 2002

Podwaliny zawodów i specjalizacji projektanckich – designer, communication design, product design – założone zostały na progu XX wieku, na fali rewolucji przemysłowej. Proces formowania się współcześnie rozumianych profesji projektowych zbiegł się ze skokiem technologicznym i ekonomicznym po zakończeniu drugiej wojny światowej. Skala, dynamika, rozległośç i głębokość ówczesnych zmian wymuszały i uświadamiały zainteresowanym potrzebę nowych rozwiązań i nowej organizacji życia zawodowego. Zmiany dotyczyły właściwie wszystkiego, poczynając od słownictwa, standardów i standaryzacji, podstaw prawnych uprawiania zawodu, praw autorskich, legislacji konkursów, zasad zawierania kontraktów, do kodeksu etycznego, metodologii kształcenia i form promocji zawodu dizajnera w postindustrialnym społeczeństwie. Bardzo ważną rolę w tych przemianach odegrały ICSID i Icograda – międzynarodowe stowarzyszenia powstałe w latach 60. z inicjatywy środowisk projektanckich, zrzeszające związki, grupy i instytucje z poszczególnych krajów.

O potrzebie istnienia międzynarodowej wspólnoty zawodowej może świadczyć dynamika rozwoju stowarzyszenia pod względem obszaru działania i liczby organizacji członkowskich. W roku założenia (1963, w Londynie) Icograda obejmowała 17 krajów. Do roku 2002 ich liczba prawie się potroiła (48 państw). Znalazły się wśród nich kraje Trzeciego Świata, rozwijające się kraje afrykańskie i azjatyckie, m.in. Nigeria, Kenia, Tajwan.

Powstanie Icogrady, jej niekwestionowany autorytet w świecie biznesu i organizacji międzynarodowych nie byłby możliwy bez udziału ludzi o światowych nazwiskach – twórców i menedżerów. Z długiej listy wymieńmy tylko kilka: Willy de Majo (założyciel, charyzmatyczny projektant i społecznik z Anglii), John Halas (twórca czasopisma „Icographic”, Anglia), Peter Kneebone (Komisja Symboli i Znaków, projektant z Francji, z którym miałem zaszczyt współpracować), Otl Aicher (projektant z Niemiec, zajmujący się m.in. problemami legislacji zawodu), Katzumi Masaru (założyciel i redaktor „Graphic Design”, Tokio), Herb Lubalin (typograf, wydawca, USA). W Polsce idei Icogrady walnie przysłużył się Józef Mroszczak.

Miarą międzynarodowego znaczenia było upowszechnienie opracowań komisji specjalistycznych Icogrady na temat etyki zawodowej, zasad zawierania umów, regulaminu i organizacji międzynarodowych konkursów (dokument opracowany przez Jamesa Hollanda). Z inicjatywy Icogrady wydawano, oprócz „Icographic”, m.in. międzynarodowy informator „Bulletin News of Executive Board”, Międzynarodowy Katalog Publikacji itd. Icograda opracowała także zasady praktyk studenckich i stypendiów oraz przyczyniła się do podniesienia pozycji dyrektora artystycznego jako gwaranta jakości zawodu.

Do trwałych zasług Icogrady należy upowszechnienie odpowiadającego wymogom czasu nazewnictwa, łącznie z wyodrębnieniem się samej nazwy zawodu. Dziś powszechnie przyjął się designer (w spolszczeniu: dizajner). Międzynarodową karierę zrobiły również terminy: corporate identity, visual identity, corporate symbol, logotyp, layout czy pojęcie visual communication.

Przy przeglądaniu dokumentacji początkowego okresu działalności Icogrady* zaskakuje częste powoływanie się na dokonania polskich projektantów grafików z lat sześçdziesiątych, czyli lat polskiej biedy i odcięcia od świata. Na nasze inicjatywy, uczestnictwo, nagrody, prześwietne nazwiska. Więc jednak można było… A obecnie? Nie jesteśmy nawet członkami Icogrady.

*Korzystałem ze świetnie udokumentowanej publikacji, wydanej z okazji 25-lecia orgaznizacji. Autorem opracowania jest Jorge Frascara (Kanada), projektant i pedagog, były prezes Icogrady.

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj