O autorze

Kacper Dolatowski

Projektant wzornictwa, absolwent Rochester Institute of Technology. Mieszka i pracuje w Nowym Jorku, jest menedżerem i projektantantem biżuterii w firmie Tiffany&Co.

Artykuł

Artykuł ukazał się w numerze 8 (III/2003) kwartalnika 2+3D

Produkt

Karim Rashid – między pożądaniem a spełnieniem

Kacper Dolatowski, 31 maja 2010

Współczesny dizajn to coraz częściej wynik pracy zbiorowej. Dlatego niekiedy trudno ustalić, kto był pomysłodawcą projektu i czy w ogóle jednostce można przypisać prawa autorskie. W czasach gdy na światowych rynkach projektowania dominują firmy, a twórcy pozostają anonimowi, samotny projektant-artysta staje się rzadkością. Jednym z niewielu dizajnerów działających w Stanach Zjednoczonych pod własnym nazwiskiem jest Karim Rashid.

Urodzony w Kairze, pół Egipcjanin, pół Brytyjczyk, wychował się w Kanadzie i tam stawiał pierwsze kroki w projektowaniu. Po ukończeniu studiów na wydziale projektowania uniwersytetu w Ottawie Rashid wyjechał do Włoch, do Neapolu i tam kontynuował edukację. 

Zafascynowany włoskim racjonalizmem lat pięćdziesiątych i awangardowymi ruchami lat siedemdziesiątych, doskonalił swój talent i rozwijał działalność z pogranicza sztuki czystej i użytkowej, które – jak twierdzi – są nierozłączne i tylko ich synteza może nadać indywidualny charakter projektowanym przedmiotom. Tam właśnie Rashid zetknął się z Etorre Sotsassem, który był jednym z jego profesorów, a także z Gaetano Pescem. Uczęszczał również na wieczorowe kursy architektury. Wpływ włoskiej szkoły projektowania do dziś jest widoczny w jego pracach.





Pracowitość i energia, ciągłe poszukiwanie oraz eksploracja nowych materiałów i form w połączeniu z radością tworzenia przyczyniły się do niezwykłej kariery Karima Rashida. Uznanie, jakim cieszy się w świecie projektowym, można tłumaczyć jego upodobaniem do prostej formy oraz właściwie zdefiniowanej i przemyślanej funkcji. Dobry dizajn to połączenie wielu czynników, uwzględnienie oprócz formy i funkcji, także doświadczeń użytkownika czy – doceniane ostatnio – unaocznienie procesu technologicznego. Raszid ma świadomość, że cechą współczesnego projektowania i kluczem do powodzenia na dzisiejszych bardzo konkurencyjnych rynkach jest wprowadzanie nowych materiałów. Zapytany o zawodowe powinności odpowiedział: Projektant to myśliciel i twórca, teoretyk i praktyk. Połączenie tych wartości jest niezmiernie ważne. Jeżeli pomysły są zbyt konceptualne, zbyt artystyczne, szybko zostaną odrzucone, ponieważ ta profesja nie powinna mieć zbyt osobistego charakteru – projektujesz nie dla siebie, a dla innych. Dobry projektant musi być sprawnym analitykiem kultury, nowych potrzeb i wartości estetycznych. Wrażliwość i romantyczna pasja, jeśli są widoczne w projekcie, mogą pomóc stworzyć piękne i doskonałe obiekty. We własnej praktyce dążę do równowagi między swoim poczuciem piękna, a potrzebami rynku.

Karimella, prod. Natison (Włochy), 2003

Karimella, prod. Natison (Włochy), 2003

Karimella, prod. Natison (Włochy), 2003


„Kocham współczesne, inspirujące przedmioty – napisał Rashid w publikacji I Want to Change the World (Chcę zmienić świat). – Widzę siebie jako kogoś, kto urodził się, aby tworzyć. Nowe przedmioty, które kształtują nasz świat, są transkonceptualnymi i multikulturowymi hybrydami, te obiekty mogą istnieć w każdym kontekście naszej rzeczywistości, mogą powstać naturalnie lub sztucznie. […] Moją ideą jest generowanie przedmiotów codziennego użytku, które inspirują i kreują pozytywne doświadczenia. Swoje prace określiłbym jako ‘sensualny minimalizm’ lub po prostu sensualizm, w którym obiekty są piękne i inspirujące, ich forma jednak pozostaje zminimalizowana. Przedmioty te są proste w odbiorze i nie posiadają ukrytych kontekstów. Moje projekty to synteza prostej, organicznej geometrii i współczesnej technologii oraz użycie nowych materiałów. Miękkie i przyjazne formy wizualnie komunikują komfort i przyjemność użytkowania”.

Ponad dziesięć lat temu Karim Rashid przyjechał do Nowego Jorku, gdzie rozpoczął własną praktykę projektową. Stosunkowo szybko zyskał uznanie, a jego produkty pojawiły się zarówno w tanich sklepach z artykułami gospodarstwa domowego, jak i w uznanych muzeach i galeriach na całym świecie. 

Butterfly, prod. Magis (Włochy), 2002

Butterfly, prod. Magis (Włochy), 2002

Butterfly, prod. Magis (Włochy), 2002

Naprawdę bardziej liczą się dla mnie te produkty, które można znaleźć w sieciach tanich sklepów, jak K-Mart czy Target, lub nawet rozdawane za darmo, niż te wystawione we wnętrzach muzealnych – mówi Karim. Jeśli miałbym wybierać pomiędzy zaprojektowaniem jednorazowej zapalniczki za kilka centów, a sofą wartą kilka tysięcy dolarów, na pewno wybrałbym to pierwsze. Chciałbym porównać projektowanie z przemysłem muzycznym. Złota płyta, którą sprzedaje się w milionach egzemplarzy ma ogromny wpływ na emocje odbiorców. Więc dlaczego nie projektować przedmiotów o takim emocjonalnym oddziaływaniu, jak piosenki Bitlesów? 

Karim bardzo dużą wagę przykłada do organizacji pracy we własnym biurze projektowym, które mieści się przy 17. ulicy, na południowym Manhattanie. Z przekonania nie jest entuzjastą dużych firm dizajnerskich i traktuje własne studio i galerię bardziej jako siedzibę stowarzyszenia niż typową instytucję o skostniałej strukturze. Twierdzi, że zależy mu na maksymalnym zaangażowaniu w każdy projekt, bo wtedy traktuje się go indywidualne. W studio pracuje 15 osób – ciekawa „mikstura”: architekci, projektanci produktu, inżynierowie, graficy oraz kilku pracowników administracji.

Na pytanie, jak znajduje klientów, Karim wyjaśnia: W tej chwili z propozycjami zwracają się do mnie firmy z całego świata, ale dobrze pamiętam sytuację sprzed 10 lat, kiedy w ciągu roku odwiedziłem ponad stu potencjalnych klientów i udało mi się nawiązać jeden kontakt. Bardzo sobie cenię współpracę, która trwa przez wiele lat. Ciężko pracując, można w tym czasie stworzyć nowy obraz firmy i wpłynąć na jej sukces komercyjny. Prawdziwa misja współczesnego projektanta to pomoc przemysłowi, dzięki któremu można zmieniać i kształtować środowisko życia człowieka. Przykładem dobrych relacji z klientem są moje wieloletnie kontakty z firmą Umbra, której produkty – artykuły gospodarstwa domowego – można znaleźć w sklepach na całym świecie. Kolejnym przykładem jest ciągle rozwijająca się seria produktów dla projektanta mody Isseya Miyakego. Nasza współpraca trwa już ponad siedem lat i mam nadzieję, że nigdy się nie skończy.

Zegarki, prod. Alessi

Zegarki, prod. Alessi

Zegarki, prod. Alessi


Obecnie Karim Rashid pracuje równolegle nad wieloma nowymi projektami. Szerokie spektrum jego działań nadaje mu specyficzny i wyjątkowy wizerunek projektanta uniwersalnego. Kilka ostatnich godnych uwagi realizacji to m.in. biżuteria z pereł dla szwajcarskiej firmy Golay, kosmetyki i opakowania dla Issey Miyakego i firmy Davidoff („Echo’s Men Fragrance”), zegarki dla włoskiej firmy Alessi, seria jedenastu mebli zaprezentowana ostatnio na targach w Mediolanie. Projektuje również architekturę: hotele w Londynie, Atenach i Meksyku, oraz projekty wnętrz orientalnego baru „Oishi” w Moskwie, baru „Olympics of the Future” w Atenach, śródziemnomorskiej restauracji „Babounia” w Nowym Jorku.

Wnętrza i wyposażenie hotelu Semiramis w Atenach, 2004

Wnętrza i wyposażenie hotelu Semiramis w Atenach, 2004

Wnętrza i wyposażenie hotelu Semiramis w Atenach, 2004


Karim Rashid uważa, że dizajn mocno wpływa na nasze codzienne życie. Projektując przedmioty, meble, grafikę, identyfikację wizualną, modę, kosmetyki czy oświetlenie nadaje unikalny kształt środowisku. Uznaje, że jego praca jest wynikiem studiów nad ukrytymi sposobami postrzegania świata. Czuje się artystą, który kreuje sztukę codzienności, balansując pomiędzy tworzywem a użytkownikiem, między pożądaniem i spełnieniem.

Karim Rashid był gościem tegorocznego festiwalu Arena Design
(27-30 maja 2010 w Poznaniu).

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj