Artykuł

Artykuł ukazał się w numerze 7 (II/2003) kwartalnika 2+3D

Konkursy

Międzynarodowe konkursy projektowe cz. 1

20 kwietnia 2003

Poniższy tekst jest redakcyjnym skrótem opracowania Organizing  International Design Competitions & Award Schemes, a ściślej tej, jego części, która dotyczy organizacji konkursów otwartych i zamkniętych. Fragmenty poświęcone międzynarodowym konkursom studenckim  i przeglądom projektowym zamieścimy w następnym numerze.

Główne światowe organizacje projektanckie: Icograda – Międzynarodowa Rada Stowarzyszeń Projektowania Graficznego, ICSID – Międzynarodowa Rada Stowarzyszeń Projektowania Przemysłowego i IFI – Międzynarodowa Federacja Projektantów Wnętrz, wspólnie przygotowały i opublikowały regulacje dotyczące organizowania międzynarodowych konkursów i przeglądów projektowych. Zbiór dokumentów – adresowany do organizatorów, patronów i uczestników tego rodzaju imprez – podzielono na regulaminy i wytyczne (dla odróżnienia autorzy zalecają organizatorom używanie w publikowanych materiałach terminów „warunki” i „zasady”). 

Przestrzeganie regulaminu jest warunkiem zaaprobowania przedsięwzięcia i ewentualnego objęcia go patronatem przez wymienione organizacje. Wytyczne nie są obowiązkowe – powinny być szczegółowo przeanalizowane i stosowane elastycznie, zależnie od konkretnych możliwości i potrzeb. Organizatorzy mają oczywiście prawo do inicjowania konkursów i dowolność w ustalaniu ich reguł. Jednakże konkursy niezgodne z regulaminem i wytycznymi zawartymi w niniejszej publikacji nie będą akceptowane przez te trzy międzynarodowe organizacje ani przez krajowe stowarzyszenia zawodowe, które są ich członkami. W rezultacie konkursy dostosowane do wymogów międzynarodowego regulaminu będą miały większe szanse na pozytywne nagłośnienie medialne i na liczniejsze zgłoszenia.

Dodatkowym celem opracowania jest propagowanie konkursów i przeglądów projektowych. Wszystkie trzy organizacje deklarują pomoc w sformułowaniu warunków uczestnictwa, przy wyborze jurorów i doborze nagród. Można otrzymać dalej idące wsparcie, w formie oficjalnego patronatu międzynarodowej organizacji projektowej. Patronatem może zostać objęty tylko konkretny konkurs, a rozpatrzenie zgłoszenia wymaga czasu i wiąże się z opłatą. Porad i informacji w tej sprawie udzielają sekretariaty organizacji.

Uwagi ogólne
Najczęstszym i zwykle najbardziej ekonomicznym sposobem rozwiązywania problemów projektowych jest zlecenie usługi wybranemu projektantowi, zespołowi lub firmie projektowej. Zorganizowanie międzynarodowego konkursu zapewnia pozyskanie pomysłów od projektantów, z którymi organizatorzy normalnie nie mieliby kontaktu, problem projektowy o międzynarodowym znaczeniu może być tą drogą rozwiązany przez międzynarodowe grono projektantów, łatwiej jest  także o rozgłos i reklamę zarówno dla projektantów, jak i dla organizatorów.

Przeglądy projektowe, w odróżnieniu od konkursów, służą ocenie istniejących już prac. Ich celem jest przedstawianie i zdefiniowanie aktualnych standardów projektowych i zarysowujących się nowych tendencji w tym zakresie. Organizatorzy konkursu czy przeglądu powinni rozważyć jego celowość i ewentualnie wybrać jedną z form pod kątem własnych oczekiwań, wymaganego czasu, pracochłonności oraz nakładów finansowych warunkujących sukces przedsięwzięcia.

Organizatorzy konkursów otwartych przedkładają cele i warunki konkursu szerokiej międzynarodowej społeczności projektowej i oferują atrakcyjne nagrody w zamian za zainteresowanie i udział. Przy atrakcyjnym temacie wybór tej formuły sprzyja licznym zgłoszeniom. Ponieważ organizatorzy zazwyczaj nie mają bezpośredniego kontaktu z uczestnikami, aby uniknąć nieporozumień i zmarnowania wysiłków muszą jasno, zwięźle i dokładnie sformułować cel i zasady konkursu.

Efektywniejszym sposobem rozwiązywania problemów projektowych są zwykle konkursy zamknięte. Pozwalają na skonfrontowanie rozwiązań zaproszonych projektantów z różnych krajów, którzy pracują na równych warunkach i według tych samych założeń. Dla uczestników zachętą do poważnego potraktowania konkursu jest wypłacane im wynagrodzenie, mają również możliwość zdobycia nagrody i otrzymania zlecenia.Dlatego uzyskanie trafnego i dopracowanego rozwiązania jest bardziej prawdopodobne w konkursie zamkniętym.

Jak nakłonić projektantów do udziału w konkursie?
Poza upewnieniem się, że konkurs jest zgodny z regulaminem, organizatorzy powinni wziąć pod uwagę inne sposoby pozyskania uczestników. Należy szczególnie zadbać o właściwe proporcje zgłoszeń od uznanych i mniej znanych, często młodszych dizajnerów. Najbardziej pożądane jest, aby zainteresować i rozbudzić talent projektantów, więc ogłaszane konkursy powinny być niekonwencjonalne, stymulujące i oparte na inspirującej tematyce.

Rozpowszechniane materiały informacyjne o konkursie powinny być wyczerpujące i spójne. Nie powinny pozostawiać żadnych wątpliwości co do sposobu przygotowania i zgłoszenia prac. Umożliwi to projektantom współzawodnictwo na równych warunkach, z pełnym zrozumieniem stawianych im wymagań, a jurorom da podstawę do oceny i selekcji.
Należy zapewnić uczestnikom wystarczająco dużo czasu na podjęcie koniecznych badań, rozpatrzenie alternatywnych rozwiązań, wstępne szkice i eksperymenty. Proces kreacji jest czasochłonny, a projektanci muszą go pogodzić z normalną pracą z klientami.

Za udział w konkursach nie należy pobierać żadnych opłat, z wyjątkiem przypadków wymagających dostarczenia uczestnikom kosztownych materiałów. W takich wypadkach opłata powinna być jak najniższa. Zachętą do udziału w konkursie są oczywiście nagrody pieniężne, więc ich wysokość i ilość – powinny być co najmniej trzy – wpływa na liczbę zgłoszeń. Należy wyraźnie zaznaczyć, że nagrody pieniężne nie obejmują wynagrodzeń za odstąpienie praw autorskich, które powinno być przedmiotem odrębnych negocjacji.

Warunki i zasady konkursów nie powinny budzić wątpliwości co do tego, że udział w konkursie nie jest jednoznaczny ze zgodą projektantów na komercyjne wykorzystanie ich prac. Dlatego należy jasno określić warunki i opłaty związane z wykorzystaniem projektów oraz z reprodukowaniem ich w katalogach, książkach, mediach elektronicznych, na wystawach itp. Nagrody inne niż finansowe, np. darmowa podróż i zakwaterowanie, powinny być na życzenie laureatów zamieniane na równowartość w gotówce. O wynikach konkursu powinna decydować wyłącznie jakość zgłoszonych prac. Dlatego jurorzy nie powinni znać nazwisk projektantów do momentu ogłoszenia werdyktu. Należy w związku z tym unikać wcześniejszej rejestracji uczestników. Wszystkie prace powinny być zgłaszane jako unikaty.

Dobór jurorów
Dobór jurorów będzie miał ogromny wpływ na powodzenie konkursu. Jurorzy powinni być osobami powszechnie znanymi, o odpowiednich kwalifikacjach i doświadczeniu. Zaufanie do ich kompetencji i obiektywności zachęci projektantów do udziału. Z tych powodów już w pierwszych ogłoszeniach konkursowych należy podać imienny skład jury, z uwzględnieniem profesji, stanowisk i narodowości członków. W miarę możliwości sąd konkursowy powinien się składać w równych proporcjach z mężczyzn i kobiet. Większość jurorów powinna być praktykującymi dizajnerami, zdolnymi do rozpoznania dobrego i oryginalnego projektu. Jurorzy nie będący projektantami powinni również wnieść istotny wkład w obrady jury.

Jurorzy, członkowie ich rodzin, pracownicy ich firm lub zespołów projektowych są wyłączeni z udziału w konkursie. Ta sama zasada odnosi się do członków jury selekcyjnego.Aby konkurs spełniał międzynarodowe wymagania, większość jurorów nie może pochodzić z jednego kraju. Powinni reprezentować możliwie liczne kraje i regiony świata, o odmiennych gustach i tradycjach. Konkurs projektowy światowej rangi powinien mieć jurorów reprezentujących pięć kontynentów. Większe wydatki związane z pokryciem kosztów podróży i utrzymania jurorów
z różnych krajów będą ceną za prawdziwą różnorodność sądów, sprzyjającą osiągnięciu dużej liczby zgłoszeń, uczciwych rezultatów i dobremu rozpropagowaniu konkursu przez media.

Międzynarodowe konkursy projektowe
Celem międzynarodowego konkursu jest uzyskanie oryginalnego i niepublikowanego lub nieprodukowanego rozwiązania zadanego problemu lub tematu. Indywidualni twórcy lub zespoły są zapraszani do zgłoszenia własnych projektów, za które mogą otrzymać nagrodę odpowiadającą złożoności i wadze tematu konkursu.

W procedurę konkursową zaangażowane są dwie, współdziałające i wzajemnie uzależnione strony: organizatorzy i projektanci. W związku z tym sukces konkursu zależy od ustalenia satysfakcjonujących obie strony warunków. Sformułowane tu regulaminy i wytyczne mają zagwarantować organizatorom pozytywne wyniki, a uczestnikom – uczciwe reguły.
Dlatego powinny być stosowane przy organizowaniu każdego konkursu adresowanego do uczestników z więcej niż jednego kraju.

Regulamin obowiązuje organizatorów konkursów projektowych, którzy spodziewają się udziału członków narodowych organizacji reprezentowanych w Icogradzie, ICSID-zie i IFI. Członkowie narodowych organizacji zrzeszonych w Icogradzie, ICSID i IFI proszeni są o niebranie udziału w międzynarodowych konkursach niezgodnych z tymi regulaminami oraz o nieuczestniczenie w jury takich konkursów.

W konkursie otwartym może wziąć udział nie ograniczona liczba projektantów oraz zespołów projektowych. Otwarte konkursy mogą być kierowane do wybranych grup projektantów, np. do studentów lub projektantów poniżej określonego wieku. Konkurs zamknięty to konkurs ograniczony do dwóch lub więcej projektantów albo zespołów projektantów, wybranych przez organizatorów.

Konkursy otwarte
Regulamin


1. Jury
a. Na początku organizatorzy ustalają zespół pięciu lub więcej jurorów – mężczyzn i kobiet – których nazwiska zostają podane w warunkach i zasadach.
b. Większość członków jury powinna być praktykującymi projektantami, wybranymi ze względu na ich dokonania zgodne z tematem konkursu.
c. Należy wybrać jurorów z różnych krajów, z różnych regionów świata.
W jury nie powinni dominować liczebnie przedstawiciele żadnego kraju.

2. Uczestnicy
Ogłaszający konkurs powinni jasno określić grupę uczestników, do której
jest on adresowany. W tym miejscu organizatorzy powinni wykluczyć z udziału w konkursie osoby bezpośrednio lub pośrednio z nim związane oraz członków ich rodzin, firm i zespołów projektowych, a także osoby przewidziane do realizacji i do współpracy przy projekcie będącym przedmiotem konkursu, po jego rozstrzygnięciu.

3. Terminy i temat

a. Organizatorzy powinni przewidzieć stosowny do złożoności projektu okres czasu od ogłoszenia zasad konkursu do terminu zgłoszeń. Zwykle czas ten powinien wynosić 6 miesięcy, a nie może być krótszy niż 3 miesiące.
b. W warunkach i zasadach należy jasno określić i wyjaśnić przedmiot i cel konkursu oraz wymogi dotyczące formy zgłaszanych prac (rysunki, wizualizacje, modele, specyfikacje itp.).
c. Wszystkie zgłoszone projekty powinny być dopuszczone do oceny jury.

4. Anonimowość
a. Każda zgłoszona praca powinna być zaopatrzona w zaklejoną kopertę, w której znajdzie się podpisane przez projektanta lub projektantów oświadczenie, że projekt nie był wcześniej publikowany lub produkowany, oraz że jest/są jego autorami albo że został przygotowany pod ich nadzorem.
b. Projekty nie mogą być podpisane i nie powinny posiadać żadnych znaków rozpoznawczych. Nazwisko i imię uczestnika konkursu powinno zostać załączone w zaklejonej kopercie, a przed dniem obrad jury projekt powinien być oznaczony przez kuratora numerem zgodnym z kolejnością zgłoszenia.

5. Restrykcje
Projekt powinien być wykluczony z konkursu, jeżeli:
a. praca nadeszła po upływie terminu zgłoszeń, chyba że opóźnienie wynikło z winy poczty, a jury przychyliło się do przyjęcia pracy,
b. praca nie spełnia warunków lub zasad konkursu.

6. Nagrody
a. Ustanawiając nagrody organizatorzy powinni wziąć pod uwagę punkt
widzenia uczestników. Nagrody, razem z późniejszymi honorariami za wdrożenie projektu, powinny być znacząco wyższe od honorarium, które byłoby wypłacone w przypadku opracowania tego samego projektu na warunkach normalnego zlecenia.
b. Organizatorzy powinni jasno określić liczbę nagród oraz ich wysokość, jak również to, czy jury może inaczej podzielić pełną pulę przeznaczonych
na nie pieniędzy.

7. Bezpieczeństwo
Organizatorzy odpowiadają za bezpieczeństwo wszystkich prac i jeśli jest to uzasadnione, powinni je ubezpieczyć przed zniszczeniem lub zgubieniem,
do momentu zwrócenia ich uczestnikom.

8. Prawa autorskie i ochrona prawna

a. Na uczestnikach ciąży obowiązek ochrony prawnej projektu przed zgłoszeniem go na konkurs.
b. Wypłacenie nagrody pieniężnej daje organizatorom możliwość wykorzystania zwycięskich projektów w ciągu 3 miesięcy od dnia przyznania nagród przez jury. Prawa do publikacji są zawsze przedmiotem osobnej zapłaty lub honorarium autorskiego.
c. Jeżeli organizatorzy zechcą w ciągu 3 miesięcy wykorzystać zgłoszone, lecz nie nagrodzone projekty, mogą to zrobić odpłatnie, zawierając odrębne umowy z uczestnikami.
d. Organizatorzy nie mogą w żaden sposób zmieniać lub poprawiać zgłoszonych prac bez pisemnej zgody twórców.
e. Prawa autorskie pozostają własnością twórców.

9. Wdrażanie projektów

a. Jeżeli zamierza się wdrożyć zwycięską pracę lub inne zgłoszone rozwiązanie do powielenia lub produkcji, do dystrybuowania lub wysyłki,
albo kontynuować ją, zlecenie na doprowadzenie projektu do wymaganego etapu powinien otrzymać twórca pracy.
b. Jeżeli nie jest zamiarem organizatorów, aby zwycięska praca była koniecznie powielana lub produkowana, dystrybuowana lub wysyłana albo kontynuowana, należy to zapisać w warunkach konkursu.
c. Jeśli zwycięzca nie posiada wystarczającego doświadczenia i warsztatu koniecznego do ukończenia i wdrożenia projektu lub nie jest w stanie podjąć takiej pracy we właściwym czasie po ogłoszeniu wyników, jury może powołać konsultanta lub organizację projektową do współpracy z twórcą.

10. Protokół
Po zakończenia prac jury organizatorzy muszą złożyć organom wykonawczym Icogrady, ICSID-u lub IFI (w zależności od rodzaju konkursu) kompletny protokół z konkursu. Protokół powinien zawierać liczbę zgłoszeń, nazwiska jurorów i zwycięzców oraz komentarz jury na temat poziomu zgłoszonych prac.

Wytyczne

1. Jury
a. Określając wysokość honorariów jurorów, należy wziąć pod uwagę wartość czasu projektantów o międzynarodowej renomie oraz wielką odpowiedzialność związaną z wyłanianiem zwycięzców w międzynarodowym konkursie.
b. Organizatorzy pokrywają jurorom koszty podróży i hoteli oraz wypłacają
im należne honoraria.

2. Obowiązki jurorów
a. Jurorzy powinni uczestniczyć we wszystkich posiedzeniach jury.
b. Jurorzy powinni wyłonić ze swojego grona przewodniczącego oraz ustalić procedurę głosowania.
c. Jury powinno zapoznać się ze wszystkimi zgłoszonymi pracami oraz wykluczyć te, które nie spełniają warunków konkursu.
d. Jurorzy powinni przygotować protokół uzasadniający werdykt.
e. Jury nie powinno podejmować żadnych decyzji w niepełnym składzie.

3. Niezależny kurator/komisarz
a. Należy powołać niezależną osobę współpracującą z organizatorami, jurorami i uczestnikami. Nazwisko kuratora powinno być podane wraz z ogłoszeniem konkursu.
b. Kurator jest odpowiedzialny za odebranie wszystkich zgłoszeń. Odpowiada również za zachowanie anonimowości uczestników przez cały czasu trwania konkursu.
c. W terminie określonym w warunkach konkursu uczestnicy mogą kierować
do kuratora pisemne zapytania.
d. W celu uzyskania odpowiedzi na pytania uczestników kurator powinien bez ujawniania ich nazwisk kontaktować się z jury albo z wytypowanym przez nie przedstawicielem, a następnie przekazywać odpowiedzi uczestnikom w określonym przez regulamin czasie.
e. Kurator powinien sprawować opiekę nad pracami, otworzyć je po upływie terminu zgłoszeń, sporządzić odpowiednią dokumentację i przedstawić ją wraz z projektami jurorom.
f. Po zamknięciu konkursu lub wystaw pokonkursowych kurator powinien zapewnić zwrot prac uczestnikom.
g. Kurator nie może być sekretarzem jury ani brać udziału w jego obradach.

4. Nagrody
a. Nagrody powinny być wypłacone w ciągu miesiąca od ogłoszenia wyników.
b. W krajach, w których istnieją ograniczenia w przepływie pieniędzy, odpowiedzialność za uzyskanie zgody na ich przekazanie spoczywa na organizatorach.
c. W ciągu 2 miesięcy od daty rozstrzygnięcia konkursu wszyscy uczestnicy zostaną pisemnie powiadomieni o nazwiskach laureatów.

5. Wystawa
Nie później niż 2 miesiące po rozstrzygnięciu konkursu wszyscy uczestnicy zostaną poinformowani, czy organizatorzy planują publiczną wystawę lub opublikowanie zgłoszonych prac. Autorzy nie nagrodzonych prac mają prawo odmówić publikacji ich projektów.

6. Zwrot i ochrona

Wszystkie zgłoszone, a nie nagrodzone prace powinny być zwrócone na koszt organizatorów w ciągu 2 miesięcy od rozstrzygnięcia konkursu albo w ciągu 12 miesięcy, jeżeli prace były wystawiane lub publikowane. Odstępstwa od tych ustaleń powinny być zapisane w warunkach i zasadach konkursu.

Konkursy zamknięte

Wszystkie wytyczne odnoszące się do konkursów otwartych mają zastosowanie do konkursów zamkniętych, z dodatkowymi punktami:
a. W konkursie zamkniętym każdy uczestnik powinien otrzymać wynagrodzenie stosowne do wkładu pracy. Honorarium to powinno być znacząco wyższe niż przy zlecaniu podobnego projektu o zbliżonym stopniu zaawansowania.
b. Nazwiska uczestników powinny być jawne dla wszystkich zapraszanych
do udziału w konkursie.

Tłumaczenie Herman Fryc i Ewa Hearfield

W poprzednim wydaniu 2+3D zamieściliśmy skrót pierwszej część zbioru dokumentów Organising International Design Competitions & Award Schemes opublikowanego przez Icogradę, ICSID IFI. Były to regulacje dotyczące międzynarodowych konkursów projektowych dla profesjonalistów. 

Poniżej druga część opracowania, poświęcona międzynarodowym konkursom studenckim i przeglądom projektowym. Czytając ją, trzeba pamiętać o przyjętym przez autorów podziale materiału na obowiązujące regulaminy i na wytyczne, mające jedynie charakter zaleceń, oraz o ich sugestii, aby analogiczne regulacje związane z konkretnym konkursem dla odróżnienia nazywać odpowiednio warunkami i zasadami. Prezentowane materiały traktowane są przez narodowe organizacje projektanckie jako wzorcowe przy opracowywaniu własnych standardów, warto więc zacząć je stosować także przy organizacji konkursów krajowych.

Międzynarodowe konkursy studenckie

Studenci kierunków projektowych mogą brać udział w otwartych konkursach dla profesjonalistów. Organizatorzy i sponsorzy konkursów przeznaczonych wyłącznie dla studentów, powinni przestrzegać specjalnie przygotowanych przez międzynarodowe organizacje regulaminów i wytycznych, a uczelnie i studenci – zapoznać się z nimi dla obrony własnych interesów. Zasadniczo do organizacji konkursów studenckich stosują się również – i należy brać je pod uwagę – regulaminy i wytyczne dotyczące konkursów dla projektantów. Studenckie konkursy projektowe powinny służyć przede wszystkim celom edukacyjnym. Organizatorom zaleca się więc konsultacje z uczelniami, dla upewnienia się, że planowany konkurs ma wartość edukacyjną oraz uzyska poparcie pedagogów i studentów.

Konkursy dla studentów nie mogą być traktowane jako tani sposób na uzyskanie projektu. Uczestnikom należy zapewnić zapłatę, nagrody i nagłośnienie w mediach, a ich prawa autorskie powinny być uszanowane na warunkach porównywalnych z gwarantowanymi w podobnej sytuacji zawodowym projektantom.Organizatorzy powinni być pewni, że kwalifikacje studentów wystarczają do rozwiązania problemu projektowego stawianego przed nimi jako zadanie konkursowe. 

Doradza się studentom kierunków projektowych, aby nie brali udziału w międzynarodowych konkursach niezgodnych z przedstawionymi tu regulaminami.

1. Konkursy dla profesjonalistów i studentów

Regulamin

a.
Organizatorzy, którzy wyróżniają w konkursie odrębną kategorię dla studentów, z przeznaczonymi dla nich osobno nagrodami, muszą opisać ją jasno w warunkach i zasadach. W przeciwnym razie studenci uczestniczą w konkursie na tych samych zasadach, otrzymują te same nagrody i ochronę prawną, co profesjonalni projektanci. 

b. Studenci powinni uzyskać zgodę uczelni (wydziału, katedry) na zgłoszenie przez nich do konkursu projektu przygotowanego jako praca szkolna (semestralna, dyplomowa). Zgoda powinna być potwierdzona na karcie zgłoszenia, gdzie należy również podać nazwisko prowadzącego pracę pedagoga. 

Wytyczne (dla studentów i uczelni)

a. W przypadku, w którym studencka praca konkursowa otrzyma nagrodę lub zostanie wybrana do produkcji, podział nagrody lub jej ekwiwalentu pomiędzy studenta i uczelnię powinien być przeprowadzony zgodnie z zawartym zawczasu porozumieniem. Ani organizatorzy, ani Icograda, ICSID bądź IFI nie powinni brać udziału w żadnych negocjacjach na ten temat.

2. Konkursy tylko dla studentów i szkół projektowych

Regulamin

a. Warunki i zasady konkursu powinny w sposób jasny i wyczerpujący określić jego przedmiot oraz cel. 

b. W warunkach i zasadach konkursu powinien być jasno opisany wymagany stopień samodzielności (przy pracach wykonywanych pod kierunkiem pedagoga). Należy również jednoznacznie stwierdzić, czy dopuszcza się prace zespołowe.

c. Nagrody powinny być dostosowane do poziomu oczekiwań, złożoności tematu konkursu oraz statusu organizatorów.

d. Do konkursu, którego przedmiotem jest projekt o charakterze komercyjnym lub promocyjnym stosuje się punkt 8 regulaminu konkursów otwartych (dotyczący praw autorskich i ochrony prawnej – 2+3D nr 7, s. 78). Honorarium za wdrożenie do produkcji lub za dalsze prace nad projektem powinno być porównywalne z wynagrodzeniem dla profesjonalisty.

e. Nagrodzone i wyróżnione prace powinny być zwrócone na koszt organizatorów do 2 miesięcy od rozstrzygnięcia konkursu lub do 12 miesięcy, jeżeli są wystawiane lub publikowane. Odstępstwa od tych ustaleń należy zapisać w warunkach i zasadach konkursu.

f. Po zakończeniu prac jury organizatorzy muszą zgłosić organom wykonawczym Icogrady, ICSID-u lub IFI protokół z konkursu, zawierający liczbę zgłoszeń, nazwiska jurorów i zwycięzców oraz komentarz jury na temat poziomu zgłoszonych prac.

Wytyczne (dla studentów i uczelni)

a. Studenci powinni brać udział w konkursie bez przymusu, a konkurs powinien być zgodny z celami, programem i zaawansowaniem kształcenia, terminami i dostępnymi dla studentów środkami.

b. Konkursy mogą być tak rozpisywane, aby stały się częścią programu dydaktycznego.

c. Wszystkie wątpliwości związane z podziałem nagród pomiędzy studentów i szkołę powinny być rozstrzygane zgodnie z punktem 1.a wytycznych oraz przestrzegane przez studentów (patrz powyżej).

Międzynarodowe przeglądy projektowe

Przeglądy, w odróżnieniu od konkursów, nie wymagają od uczestników zaprojektowania nowych prac. Ich celem jest ocena i wskazanie zalet powstałych już projektów, podniesienie poziomu projektowania oraz lepsze i szersze wykorzystanie promowanych rozwiązań. Międzynarodowe organizacje projektanckie gorąco popierają przeglądy organizowane zgodnie z ich regulaminami i wytycznymi, jako emocjonującą i bogatą informacyjnie demonstrację najwyższej jakości prac projektowych. Przeglądy są przedmiotem odrębnego regulaminu i wytycznych, chociaż ich organizatorzy i patroni powinni stosować się również do ustaleń dotyczących międzynarodowych konkursów projektowych. Warunki i zasady międzynarodowych przeglądów różnią się od warunków i zasad konkursów jedynie w określeniu ich celów i metod.

Wśród prac zgłaszanych na przegląd mogą znaleźć się projekty znane już jurorom, toteż – inaczej niż w konkursach – zgłoszenia na przeglądy projektowe nie są anonimowe. Dla wyrównania szans wszystkie zgłoszone prace powinny być opatrzone nazwiskami i adresami autorów. 

Nagrodami w przeglądzie mogą być medale, dyplomy lub inne trofea. Ewentualne nagrody pieniężne mogą być niższe od oferowanych w międzynarodowych konkursach. Organizatorów nie obowiązuje również wymóg wymiany nagród na pieniądze. 

Przedstawiciele Icogrady, ICSID-u i IFI udzielają organizatorom rad przy ustalaniu warunków i zasad przeglądów oraz przy doborze członków jury. Członkowie narodowych stowarzyszeń projektowych zrzeszonych w tych organizacjach proszeni są o niebranie udziału oraz o nieuczestniczenie w jury międzynarodowych przeglądów niezgodnych z tymi regulaminami.

Regulamin 

1. Jury 

a. Organizatorzy powołują zespół pięciu lub więcej jurorów – mężczyzn i kobiet, o ile to możliwe w równych proporcjach – których nazwiska zostaną podane w warunkach i zasadach przeglądu projektowego.

b. Należy wybrać jurorów z różnych krajów i z różnych regionów świata. W przeglądach o zasięgu światowym powinni uczestniczyć jurorzy reprezentujący pięć kontynentów. Co najmniej połowę składu jury powinni stanowić praktykujący projektanci wybrani ze względu na ich dokonania zgodne z tematem przeglądu.

2. Jury selekcyjne

a. W przypadkach przeglądów, w których spodziewana jest duża liczba zgłoszeń i obrady jury mogłyby potrwać dłużej niż dwa lub trzy dni, organizatorzy mogą powołać jury selekcyjne. 

b. Organizatorzy powołują do jury selekcyjnego co najmniej pięć osób – mężczyzn i kobiet. Nie mniej niż połowę składu należy dobrać ze względu na dokonania zawodowe zgodne z tematem przeglądu. Przynajmniej jeden członek zespołu powinien pochodzić spoza kraju organizującego. 

3. Obowiązki organizatorów

a. Warunki i zasady przeglądu powinny zawierać pełną informację o składzie i funkcji jury selekcyjnego oraz o metodach i kryteriach ocen.

b. Organizatorzy powinni zapewnić jurorom możliwość przeglądu prac odrzuconych przez jury selekcyjne.

4. Terminy

Czas od ogłoszenia warunków i zasad przeglądu do daty zamknięcia zgłoszeń – zwykle sześć miesięcy – w żadnym wypadku nie powinien być krótszy niż jeden miesiąc.

5. Cele, temat i inne informacje

Warunki i zasady powinny określać i wyjaśniać cele oraz temat przeglądu; w opisie powinny znaleźć się wszystkie niezbędne informacje dotyczące przedmiotu przeglądu.

6. Identyfikacja zgłoszeń

Ponieważ istniejące prace mogą być znane jurorom, nazwiska i adresy uczestników powinny być ujawnione razem ze zgłoszonymi pracami. 

7. Nagrody

Organizatorzy powinny jasno określić rodzaj i liczbę nagród i wyróżnień. W przypadku nagród pieniężnych należy podać ich wartość i zaznaczyć ewentualne możliwości nieprzyznania nagród lub innego podziału przeznaczonej na nie kwoty. 

8. Bezpieczeństwo

Organizatorzy są odpowiedzialni za bezpieczeństwo wszystkich zgłoszonych prac oraz innych materiałów.

9. Protokół

Po zakończeniu prac jury organizatorzy muszą zgłosić organom wykonawczym Icogrady, ICSID-u lub IFI protokół z liczbą zgłoszeń, nazwiskami jurorów i zwycięzców oraz komentarzem jury na temat poziomu zgłoszonych prac. 

Wytyczne

1. Jury

Organizatorzy pokrywają jurorom koszt podróży i hoteli oraz wypłacają im należne honoraria.

2. Obowiązki jurorów

wytyczne w tym zakresie pokrywają się z dotyczącymi konkursów – por. 2+3D nr 7, s. 78

3. Przyznawanie nagród i wyróżnień oraz ogłoszenie wyników

a. Nagrodzone prace powinny być zaprezentowane, a nagrody pieniężne wypłacone w ciągu miesiąca od ogłoszenia wyników.

b. W krajach, w których istnieją ograniczenia w przepływie pieniędzy, odpowiedzialność za uzyskanie zgody na ich przekazanie spoczywa na organizatorach.

c. W ciągu 2 miesięcy od daty rozstrzygnięcia przeglądu wszyscy uczestnicy powinni zostać pisemnie powiadomieni o nazwiskach laureatów. 

d. W ciągu 2 miesięcy od rozstrzygnięcia przeglądu wszyscy uczestnicy powinni zostać poinformowani, czy organizatorzy planują publiczną wystawę lub opublikowanie zgłoszonych prac.

4. Zwrot prac

Wszystkie zgłoszone, a nie nagrodzone prace powinny zostać zwrócone na koszt organizatorów w ciągu 2 miesięcy od ogłoszenia werdyktu lub 12 miesięcy – w przypadku, gdy prace są wystawiane lub publikowane. Odstępstwa od tych terminów powinny być zapisane w warunkach i zasadach przeglądu.

5. Niezależny kurator/komisarz

a. Należy powołać niezależną osobę współpracującą z organizatorami, jurorami i uczestnikami. Nazwisko kuratora powinno być podane wraz z ogłoszeniem przeglądu.

b. Kurator powinien otworzyć wszystkie zgłoszenia po upływie terminu zgłoszeń, zarejestrować wszystkie zgłoszone materiały i przechować je do czasu obrad jury.

c. Kurator nie może być sekretarzem jury, ani brać udziału w jego obradach.

Uzupełnieniem dokumentu jest aneks zawierający „Listę kontrolną dla organizatorów i sponsorów” oraz „Schemat warunków i zasad międzynarodowego konkursu projektowego”.

Oryginał opracowania podpisał Helmut Langer, były prezes Icogrady, odpowiedzialny za międzynarodowe konkursy

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj