Artykuł

Artykuł ukazał się w numerze 8 (III/2003) kwartalnika 2+3D

Konkursy

Międzynarodowe konkursy projektowe cz. 2

20 kwietnia 2003

Poniżej druga część opracowania zbioru dokumentów Organising International Design Competitions & Award Schemes, poświęcona międzynarodowym konkursom studenckim i przeglądom projektowym. Czytając ją, trzeba pamiętać o przyjętym przez autorów podziale materiału na obowiązujące regulaminy i na wytyczne, mające jedynie charakter zaleceń, oraz o ich sugestii, aby analogiczne regulacje związane z konkretnym konkursem dla odróżnienia nazywać odpowiednio warunkami i zasadami. Prezentowane materiały traktowane są przez narodowe organizacje projektanckie jako wzorcowe przy opracowywaniu własnych standardów, warto więc zacząć je stosować także przy organizacji konkursów krajowych.

MIĘDZYNARODOWE KONKURSY STUDENCKIE

Studenci kierunków projektowych mogą brać udział w otwartych konkursach dla profesjonalistów. Organizatorzy i sponsorzy konkursów przeznaczonych wyłącznie dla studentów, powinni przestrzegać specjalnie przygotowanych przez międzynarodowe organizacje regulaminów i wytycznych, a uczelnie i studenci – zapoznać się z nimi dla obrony własnych interesów. Zasadniczo do organizacji konkursów studenckich stosują się również – i należy brać je pod uwagę – regulaminy i wytyczne dotyczące konkursów dla projektantów. Studenckie konkursy projektowe powinny służyć przede wszystkim celom edukacyjnym. Organizatorom zaleca się więc konsultacje z uczelniami, dla upewnienia się, że planowany konkurs ma wartość edukacyjną oraz uzyska poparcie pedagogów i studentów.

Konkursy dla studentów nie mogą być traktowane jako tani sposób na uzyskanie projektu. Uczestnikom należy zapewnić zapłatę, nagrody i nagłośnienie w mediach, a ich prawa autorskie powinny być uszanowane na warunkach porównywalnych z gwarantowanymi w podobnej sytuacji zawodowym projektantom.Organizatorzy powinni być pewni, że kwalifikacje studentów wystarczają do rozwiązania problemu projektowego stawianego przed nimi jako zadanie konkursowe.

Doradza się studentom kierunków projektowych, aby nie brali udziału w międzynarodowych konkursach niezgodnych z przedstawionymi tu regulaminami.

1. Konkursy dla profesjonalistów i studentów

Regulamin

a. Organizatorzy, którzy wyróżniają w konkursie odrębną kategorię dla studentów, z przeznaczonymi dla nich osobno nagrodami, muszą opisać ją jasno w warunkach i zasadach. W przeciwnym razie studenci uczestniczą w konkursie na tych samych zasadach, otrzymują te same nagrody i ochronę prawną, co profesjonalni projektanci.

b. Studenci powinni uzyskać zgodę uczelni (wydziału, katedry) na zgłoszenie przez nich do konkursu projektu przygotowanego jako praca szkolna (semestralna, dyplomowa). Zgoda powinna być potwierdzona na karcie zgłoszenia, gdzie należy również podać nazwisko prowadzącego pracę pedagoga.

Wytyczne (dla studentów i uczelni)

a. W przypadku, w którym studencka praca konkursowa otrzyma nagrodę lub zostanie wybrana do produkcji, podział nagrody lub jej ekwiwalentu pomiędzy studenta i uczelnię powinien być przeprowadzony zgodnie z zawartym zawczasu porozumieniem. Ani organizatorzy, ani Icograda, ICSID bądź IFI nie powinni brać udziału w żadnych negocjacjach na ten temat.

2. Konkursy tylko dla studentów i szkół projektowych

Regulamin

a. Warunki i zasady konkursu powinny w sposób jasny i wyczerpujący określić jego przedmiot oraz cel.

b. W warunkach i zasadach konkursu powinien być jasno opisany wymagany stopień samodzielności (przy pracach wykonywanych pod kierunkiem pedagoga). Należy również jednoznacznie stwierdzić, czy dopuszcza się prace zespołowe.

c. Nagrody powinny być dostosowane do poziomu oczekiwań, złożoności tematu konkursu oraz statusu organizatorów.

d. Do konkursu, którego przedmiotem jest projekt o charakterze komercyjnym lub promocyjnym stosuje się punkt 8 regulaminu konkursów otwartych (dotyczący praw autorskich i ochrony prawnej – 2+3D nr 7, s. 78). Honorarium za wdrożenie do produkcji lub za dalsze prace nad projektem powinno być porównywalne z wynagrodzeniem dla profesjonalisty.

e. Nagrodzone i wyróżnione prace powinny być zwrócone na koszt organizatorów do 2 miesięcy od rozstrzygnięcia konkursu lub do 12 miesięcy, jeżeli są wystawiane lub publikowane. Odstępstwa od tych ustaleń należy zapisać w warunkach i zasadach konkursu.

f. Po zakończeniu prac jury organizatorzy muszą zgłosić organom wykonawczym Icogrady, ICSID-u lub IFI protokół z konkursu, zawierający liczbę zgłoszeń, nazwiska jurorów i zwycięzców oraz komentarz jury na temat poziomu zgłoszonych prac.

Wytyczne (dla studentów i uczelni)

a. Studenci powinni brać udział w konkursie bez przymusu, a konkurs powinien być zgodny z celami, programem i zaawansowaniem kształcenia, terminami i dostępnymi dla studentów środkami.

b. Konkursy mogą być tak rozpisywane, aby stały się częścią programu dydaktycznego.

c. Wszystkie wątpliwości związane z podziałem nagród pomiędzy studentów i szkołę powinny być rozstrzygane zgodnie z punktem 1.a wytycznych oraz przestrzegane przez studentów (patrz powyżej).

MIĘDZYNARODOWE PRZEGLĄDY PROJEKTOWE

Przeglądy, w odróżnieniu od konkursów, nie wymagają od uczestników zaprojektowania nowych prac. Ich celem jest ocena i wskazanie zalet powstałych już projektów, podniesienie poziomu projektowania oraz lepsze i szersze wykorzystanie promowanych rozwiązań. Międzynarodowe organizacje projektanckie gorąco popierają przeglądy organizowane zgodnie z ich regulaminami i wytycznymi, jako emocjonującą i bogatą informacyjnie demonstrację najwyższej jakości prac projektowych. Przeglądy są przedmiotem odrębnego regulaminu i wytycznych, chociaż ich organizatorzy i patroni powinni stosować się również do ustaleń dotyczących międzynarodowych konkursów projektowych. Warunki i zasady międzynarodowych przeglądów różnią się od warunków i zasad konkursów jedynie w określeniu ich celów i metod.

Wśród prac zgłaszanych na przegląd mogą znaleźć się projekty znane już jurorom, toteż – inaczej niż w konkursach – zgłoszenia na przeglądy projektowe nie są anonimowe. Dla wyrównania szans wszystkie zgłoszone prace powinny być opatrzone nazwiskami i adresami autorów.

Nagrodami w przeglądzie mogą być medale, dyplomy lub inne trofea. Ewentualne nagrody pieniężne mogą być niższe od oferowanych w międzynarodowych konkursach. Organizatorów nie obowiązuje również wymóg wymiany nagród na pieniądze.

Przedstawiciele Icogrady, ICSID-u i IFI udzielają organizatorom rad przy ustalaniu warunków i zasad przeglądów oraz przy doborze członków jury. Członkowie narodowych stowarzyszeń projektowych zrzeszonych w tych organizacjach proszeni są o niebranie udziału oraz o nieuczestniczenie w jury międzynarodowych przeglądów niezgodnych z tymi regulaminami.

Regulamin

1. Jury


a. Organizatorzy powołują zespół pięciu lub więcej jurorów – mężczyzn i kobiet, o ile to możliwe w równych proporcjach – których nazwiska zostaną podane w warunkach i zasadach przeglądu projektowego.

b. Należy wybrać jurorów z różnych krajów i z różnych regionów świata. W przeglądach o zasięgu światowym powinni uczestniczyć jurorzy reprezentujący pięć kontynentów. Co najmniej połowę składu jury powinni stanowić praktykujący projektanci wybrani ze względu na ich dokonania zgodne z tematem przeglądu.

2. Jury selekcyjne

a. W przypadkach przeglądów, w których spodziewana jest duża liczba zgłoszeń i obrady jury mogłyby potrwać dłużej niż dwa lub trzy dni, organizatorzy mogą powołać jury selekcyjne.

b. Organizatorzy powołują do jury selekcyjnego co najmniej pięć osób – mężczyzn i kobiet. Nie mniej niż połowę składu należy dobrać ze względu na dokonania zawodowe zgodne z tematem przeglądu. Przynajmniej jeden członek zespołu powinien pochodzić spoza kraju organizującego.

3. Obowiązki organizatorów

a. Warunki i zasady przeglądu powinny zawierać pełną informację o składzie i funkcji jury selekcyjnego oraz o metodach i kryteriach ocen.

b. Organizatorzy powinni zapewnić jurorom możliwość przeglądu prac odrzuconych przez jury selekcyjne.

4. Terminy

Czas od ogłoszenia warunków i zasad przeglądu do daty zamknięcia zgłoszeń – zwykle sześć miesięcy – w żadnym wypadku nie powinien być krótszy niż jeden miesiąc.

5. Cele, temat i inne informacje

Warunki i zasady powinny określać i wyjaśniać cele oraz temat przeglądu; w opisie powinny znaleźć się wszystkie niezbędne informacje dotyczące przedmiotu przeglądu.

6. Identyfikacja zgłoszeń

Ponieważ istniejące prace mogą być znane jurorom, nazwiska i adresy uczestników powinny być ujawnione razem ze zgłoszonymi pracami.

7. Nagrody

Organizatorzy powinny jasno określić rodzaj i liczbę nagród i wyróżnień. W przypadku nagród pieniężnych należy podać ich wartość i zaznaczyć ewentualne możliwości nieprzyznania nagród lub innego podziału przeznaczonej na nie kwoty.

8. Bezpieczeństwo

Organizatorzy są odpowiedzialni za bezpieczeństwo wszystkich zgłoszonych prac oraz innych materiałów.

9. Protokół

Po zakończeniu prac jury organizatorzy muszą zgłosić organom wykonawczym Icogrady, ICSID-u lub IFI protokół z liczbą zgłoszeń, nazwiskami jurorów i zwycięzców oraz komentarzem jury na temat poziomu zgłoszonych prac.

Wytyczne

1. Jury


Organizatorzy pokrywają jurorom koszt podróży i hoteli oraz wypłacają im należne honoraria.

2. Obowiązki jurorów

wytyczne w tym zakresie pokrywają się z dotyczącymi konkursów.

3. Przyznawanie nagród i wyróżnień oraz ogłoszenie wyników

a.
Nagrodzone prace powinny być zaprezentowane, a nagrody pieniężne wypłacone w ciągu miesiąca od ogłoszenia wyników.

b. W krajach, w których istnieją ograniczenia w przepływie pieniędzy, odpowiedzialność za uzyskanie zgody na ich przekazanie spoczywa na organizatorach.

c. W ciągu 2 miesięcy od daty rozstrzygnięcia przeglądu wszyscy uczestnicy powinni zostać pisemnie powiadomieni o nazwiskach laureatów.

d. W ciągu 2 miesięcy od rozstrzygnięcia przeglądu wszyscy uczestnicy powinni zostać poinformowani, czy organizatorzy planują publiczną wystawę lub opublikowanie zgłoszonych prac.

4. Zwrot prac

Wszystkie zgłoszone, a nie nagrodzone prace powinny zostać zwrócone na koszt organizatorów w ciągu 2 miesięcy od ogłoszenia werdyktu lub 12 miesięcy – w przypadku, gdy prace są wystawiane lub publikowane. Odstępstwa od tych terminów powinny być zapisane w warunkach i zasadach przeglądu.

5. Niezależny kurator/komisarz

a.
Należy powołać niezależną osobę współpracującą z organizatorami, jurorami i uczestnikami. Nazwisko kuratora powinno być podane wraz z ogłoszeniem przeglądu.

b. Kurator powinien otworzyć wszystkie zgłoszenia po upływie terminu zgłoszeń, zarejestrować wszystkie zgłoszone materiały i przechować je do czasu obrad jury.

c. Kurator nie może być sekretarzem jury, ani brać udziału w jego obradach.

Uzupełnieniem dokumentu jest aneks zawierający „Listę kontrolną dla organizatorów i sponsorów” oraz „Schemat warunków i zasad międzynarodowego konkursu projektowego”.

Oryginał opracowania podpisał Helmut Langer, były prezes Icogrady, odpowiedzialny za międzynarodowe konkursy

Tłumaczenie Herman Fryc i Ewa Hearfield

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj