O autorze

Agata Szydłowska

Ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. Jest doktorantką w Szkole Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN . Pracowała m.in. przy Overdesigned? Prace członków STGU (Łódź Design Festival, 2011), Design for Freedom, Freedom in Design (Tokio, Berlin, 2011) czy Obok. Polska-Niemcy. 1000 lat historii w sztuce (Berlin, 2011). Jej teksty ukazują się m. in. w 2+3D, WAW, Tytule Roboczym, Futu. Wykłada w School of Form w Poznaniu.

Artykuł

Artykuł ukazał się w numerze 33 (IV/2009) kwartalnika 2+3D

Identyfikacja wizualna

Nawigacja w centrum handlowym. Studio Diagram

Agata Szydłowska, 19 września 2013

Artykuł archiwalny

W mitologii wieku informacji i międzynarodowych korporacji znajduje się to, co nazywamy „rodzajem spłaszczonego Olimpu, który zamieszkuje wieczny panteon skatalogowany w tajemniczej ikonografii logotypów i marek, których epika mówi o fuzjach i zakupach, budżetach początkowych i bankructwach”. Ale nowi bogowie kapitału są wiecznie zrelaksowani […], czego dowodem są niezliczone kawiarnie.
Reinhold Martin1

Architekt i urbanista Magdalena Staniszkis, zastanawiając się nad przyszłością miast w dobie rozkwitu centrów handlowych, zauważa, że „organizacja tej wyreżyserowanej przestrzeni, pozbawiająca możliwości swobodnego wyboru drogi, zachęcająca (zmuszająca?) do nabycia jak największej ilości towaru, to kolejne zaprzeczenie miasta”2. W istocie, codzienne wielkomiejskie doświadczenie uczy, iż plan odwiedzenia centrum handlowego i niezwłocznego opuszczenia go po nabyciu żarówki czy rajstop jest z góry skazany na niepowodzenie. Architektura i systemy informacyjne malli są tak zaprojektowane, by poszukiwacz nawet najprostszego towaru przemierzył po drodze ciągi kuszących butików. Zaprzecza to istocie efektywnej informacji i uświadamia, że przeznaczenie infografiki centrów handlowych jest zgoła odwrotne niż analogicznych systemów np. na lotniskach, gdzie pasażer ma jak najszybciej i bezstresowo dotrzeć z punktu A do punktu B. Wyjątkiem są oznaczenia i usytuowanie elementów, które są potrzebne klientowi, by mógł w pełni cieszyć się z zakupów (toalety, bankomat), lub których wymaga bezpieczeństwo (wyjścia ewakuacyjne). Może to wynikać z kulturowego przesunięcia, w wyniku którego centrum handlowe przestaje być środkiem, a staje się celem. Innymi słowy, coraz częściej ­odwiedza się je nie po to, by coś kupić i wyjść, ale po to, by w nim przebywać.

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański) Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański) Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański) Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Stary Browar w Poznaniu, 2007 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Stary Browar shopping mall in Poznań, 2007 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

Staniszkis pisze: „Mimo że hipermarket jest zaprzeczeniem miejskości, to przestrzeń wewnętrzna, zwłaszcza centrum handlowego, wyraża powszechne oczekiwanie jakości tradycyjnej przestrzeni publicznej miasta. Ukształtowane przez obrzeżną »zabudowę« witryn sklepów i restauracji uliczki i placyki, mała architektura, zieleń plastikowa lub prawdziwa […] tworzą nastrój wymarzonego miasta, dają poczucie bezpieczeństwa […]”3. Natomiast Reinhold Martin nowy ustrój, przez Frederica Jamesona zwany także „kulturową logiką późnego kapitalizmu”, nazywa „ustrojem roślin doniczkowych, z charakterystycznym elementem w formie międzynarodowych centrów handlowo‑biznesowych, których architektonicznym wyróżnikiem jest atrium”4. Martin pisze dalej: „w atrium kapitał i władza zaczyna wyglądać przyjaźnie, ciepło i naturalnie”. Sposobem na oswojenie centrów handlowych jest m.in. organizacja przestrzeni naśladująca tkankę miejską: bądź w formie centralnego atrium otoczonego promieniście rozchodzącymi się alejkami, co jest nawiązaniem do miejskiego rynku, bądź w formie plątaniny alejek, przypominającej siatkę ulic. Za tym idzie oznakowanie, które naśladuje systemy informacji miejskiej, niejednokrotnie do tego stopnia, że sklepowe ciągi komunikacyjne są zaznaczone i opisane jako ulice, którym nadaje się sielankowe nazwy. Tablice informacyjne zawierają plany alejek i placyków, z piktogramami wskazującymi m.in. toalety, bankomaty czy wyjścia ewakuacyjne. Są one analogiczne do tablic umieszczanych w węzłowych punktach miast posiadających nowoczesny system informacji. Zastanawiające jest, czy podobieństwo systemów informacyjnych centrum handlowego i miasta wynika jedynie z analogii funkcji, czy też może jego źródłem jest chęć upodobnienia tego pierwszego do drugiego. Możliwe, że takie zabiegi mają wywołać złudzenie, iż oto mamy do czynienia z kontynuacją siatki ulic i placów, którą zostawiliśmy za szklanymi drzwiami, a tym samym pomagają legitymizować centrum handlowe jako byt, który wypiera i zastępuje przestrzeń publiczną.

System informacyjny centrum handlowego Galeria Malta w Poznaniu, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Galeria Malta shopping mall in Poznań, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Galeria Malta w Poznaniu, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański) Information system for the Galeria Malta shopping mall in Poznań, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Galeria Malta w Poznaniu, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Galeria Malta shopping mall in Poznań, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Galeria Malta w Poznaniu, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Galeria Malta shopping mall in Poznań, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Galeria Malta w Poznaniu, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański) Information system for the Galeria Malta shopping mall in Poznań, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Galeria Malta w Poznaniu, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Galeria Malta shopping mall in Poznań, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

W kontekście tych ustaleń można przystąpić do omówienia realizacji Michała Cierkosza, założyciela poznańskiego studia Diagram, bez ryzyka posądzenia autora systemów informacji miejskiej o działanie na zgubę użytkownika. Studio powstało prawie 20 lat temu w wyniku fascynacji założyciela znakiem graficznym i zsyntetyzowaną informacją wizualną. Pierwsze projekty systemów informacji wizualnej wykonywaliśmy na początku lat dziewięćdziesiątych dla banków, hoteli i obiektów sportowych – opowiada Cierkosz. – Dziś Diagram to interdyscyplinarny zespół obejmujący wszystkie pola i dziedziny projektowania: grafikę, typografię, architekturę, projektowanie techniczne i nowoczesne technologie multimedialne, niezbędne do wykonania kompleksowego systemu informacji. W portfolio poznańskiego studia są dziesiątki znaków graficznych, z których wiele zostało wyróżnionych publikacją w katalogach „Logo­Lounge”. Diagram opracowuje także kompleksowe projekty identyfikacji wizualnej, które opierają się na równoczesnym tworzeniu takich elementów jak logo i nazwa, dzięki czemu powstaje spójny wizerunek marki. Dziedziną łączącą najwięcej problemów projektowych, którymi zajmuje się studio Diagram, są jednak systemy informacji wizualnej dla centrów handlowych. Jak stwierdza Cierkosz, systemy informacji nieuchronnie zmierzają w kierunku rozwiązań zintegrowanych z architekturą i wnętrzem, co wymusza współpracę architektów z grafikami już na wstępnym etapie kształtowania przestrzeni.

System informacyjny centrum handlowego Focus Park w Rybniku, 2006 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Focus Park shopping mall in Rybnik, 2006 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Focus Park w Rybniku, 2006 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański) Information system for the Focus Park shopping mall in Rybnik, 2006 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Focus Park w Rybniku, 2006 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Focus Park shopping mall in Rybnik, 2006 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

Infografika poznańskiego Starego Browaru, zgodnie z estetyką całości budynku, jest utrzymana w stylu trochę industrialnym (bo browar), trochę retro i vintage (bo stary)5. Jednym z zadań projektantów z Diagramu było opracowanie nowego nazewnictwa trzech części kompleksu. ­Przyjęte nazwy Pasaż, AtriumDziedziniec mają tworzyć atmosferę zabytkowości i podkreślać szlachetność i nobliwość miejsca, jako że są to terminy bardziej kojarzące się z historią sztuki niż z współczesnym budownictwem (pomijając działania ­marketingowe deweloperów, którzy mają zbliżone intencje). W podobnym celu w grafice Starego Browaru użyto jako dominującego koloru bordowego, zbliżonego do brązu, który, jak wiadomo, w systemach informacji miejskiej zarezerwowany jest dla obszarów zabytkowych. Elementy infografiki rozmieszczono na tablicach w kształcie żagli oraz na mniejszych, oszczędnych w formie i czytelnych tabliczkach. Przytwierdzono je do ścian i podłóg za pomocą surowych w charakterze elementów metalowych i betonowych, które z kolei odwołują się do „przemysłowego” członu nazwy. Architekturę i grafikę Starego Browaru można interpretować jako kontynuację tradycji, w ramach której bogate mieszczańskie rodziny fundowały budowle w stylach historyzujących, aby stworzyć iluzję dawności własnego rodu i w świadomości współczesnych zakorzenić go w mrokach historii.

System informacyjny centrum handlowego Promenada w Warszawie, 2005 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Promenada shopping mall in Warsaw, 2005 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Promenada w Warszawie, 2005 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański) Information system for the Promenada shopping mall in Warsaw, 2005 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Promenada w Warszawie, 2005 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Promenada shopping mall in Warsaw, 2005 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Promenada w Warszawie, 2005 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Promenada shopping mall in Warsaw, 2005 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Promenada w Warszawie, 2005 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański) Information system for the Promenada shopping mall in Warsaw, 2005 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Promenada w Warszawie, 2005 (współpraca: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)
Information system for the Promenada shopping mall in Warsaw, 2005 (cooperation: Marcin Marcinkowski, Jakub Jankowiak, Marek Domański)

Jedna z koncepcji systemu identyfikacji wizualnej centrum handlowego Focus Park w ­Rybniku, nazwana przez twórców Mini‑Max, przewidywała m.in. zaznaczenie – obok takich elementów jak parking czy kantor – także „największych i najbardziej charakterystycznych najemców”. Założono, że taki zabieg zwiększa funkcjonalność systemu, „ponieważ następuje wpisanie go w trendy mowy potocznej: Czekaj na mnie koło Zary, Będę w Media Markcie” 6. Jeśli punktami orientacyjnymi dla klientów rzeczywiście są największe sklepy, to pojawia się pytanie, czy jest to powodem, czy też skutkiem wyróżnienia ich na planie? Czy gdyby grafik zaznaczył na tablicy usytuowanie hipotetycznej kwiaciarni U Jadzi, to stałaby się ona punktem spotkań klientów? I dalej, dlaczego wyróżniony zostaje butik Zara, a nie owa kwiaciarnia? Odpowiedź na ostatnie pytanie wydaje się oczywista i czytający opis projektu studia Diagram ma prawo podejrzewać, że uznano go za naiwniaka. Celem tego tekstu nie jest bynajmniej wytoczenie dział przeciwko hegemonii wielkich korporacji, warto jednak zwrócić uwagę na konsekwencje estetyczne wyróżniania niektórych marek na tablicach informacyjnych, zwłaszcza gdy oznaczane są za pomocą oryginalnych logotypów. Udane zestawienie znaków firmowych jest równie trudnym wyzwaniem, jak przyrządzenie smacznego dania z kilku już gotowych potraw – efekt rzadko bywa zadowalający. Podobny problem występuje w przypadku elewacji centrów handlowych i Focus Park nie jest tu wyjątkiem. Wymogi marketingowe każą wyróżniać loga niektórych marek na tle innych elementów informacyjnych i dekoracyjnych, co powoduje, że budynek staje się gigantycznym bilbordem.

Intuicja współczesnego mieszczucha każe mu podchodzić z nieufnością do wszystkiego, co zdradza swoją marketingową twarz, więc tego typu tablice informacyjne, tak przydatne w gąszczu zatłoczonych alejek, tracą na wiarygodności. Przypominają się często spotykane w prowincjonalnych miastach tablice z nazwami ulic i drogowskazy, którym towarzyszą informacje o tym, jak dojechać do większych sklepów czy banków. Co więcej, wydaje się, że tego rodzaju rozwiązania mogły być bezpośrednią inspiracją tablic kierunkowych z alternatywnego projektu koncepcyjnego Strefy. Przewidziano w nim dowolnie instalowane drogowskazy do konkretnych lokali, umieszczane na niemal tych samych prawach, co informacje o wyjściach czy toaletach. W projekcie końcowym połączono obie koncepcje: tę bazującą na punktach orientacyjnych i na literowym oznaczeniu stref odpowiadających poszczególnym alejkom i przynależnym im wyjściom. Zrezygnowano na szczęście z drogowskazów do poszczególnych lokali. Tabliczki informacyjne mają formę estetyczną i czytelną, a jedną z ich głównych zalet jest efektowne i funkcjonalne połączenie materiałów oraz zastosowanie podświetlanych piktogramów i cyfr.

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)
Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański) Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)
Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)
Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański) Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)
Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)
Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański) Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)
Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)
Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański) Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

System informacyjny centrum handlowego Gemini Park w Bielsku-Białej, 2007 (współpraca: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)
Information system for the Gemini Park shopping mall in Bielsko-Biała, 2007 (cooperation: Bartosz Muszyński, Jakub Rutkowski, Marek Domański)

Warszawska Promenada, reklamowana jako „centrum prawobrzeżnej Warszawy”, otrzymała, nie wiedzieć czemu, system informacji w „stylu kolonialnym”, budzącym u klienta tęsknotę za podbojem nieznanych lądów. Być może wynika to z faktu, iż dla lewobrzeżnych Warszawiaków wycieczka na drugą stronę Wisły jest wciąż wyprawą do dzikiej krainy. To stosunkowo niewielkie centrum handlowe ma prosty układ na planie gry w klasy, dzięki czemu klient sam znajduje potrzebny lokal i nie musi się zastanawiać nad znaczeniem okręgów opisujących plany poszczególnych pięter. Nie zawodzi natomiast, podobnie jak w innych realizacjach Cierkosza, system tabliczek naprowadzających na kluczowe elementy i punkty usługowe. Tym razem nie udało się uniknąć drogowskazów do poszczególnych sklepów, jednak ich dyskretna forma nie konkuruje z właściwą informacją. Same piktogramy, podobnie jak w przypadku Starego Browaru, są nowoczesne i dynamiczne, a przy tym – co szczególnie warte uwagi – mimo swobodnego, wręcz „malarskiego” charakteru zachowują walory użytkowe. Na ich tle gorzej wypadają ikony dla Gemini Park w Bielsku‑Białej, w których zbyt uproszczone moduły sprawiają, że znaki tracą dobre proporcje, oraz dla lubińskiej Cuprum Arena, z grubymi ludzikami skutecznie przestrzegającymi przed konsekwencjami nadmiernej konsumpcji.

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)
Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański) Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)
Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)
Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański) Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)
Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)
Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański) Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

System informacyjny galerii handlowej Cuprum Arena w Lubinie, 2009 (współpraca: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)
Information system for the Cuprum Arena shopping mall in Lubin, 2009 (cooperation: Bartosz Muszyński, Robert Mieniok, Marek Domański)

Staniszkis: „Ten nastrój niby‑miasta to złuda. Nie znajdujemy się w egalitarnej przestrzeni publicznej, ale na terenie prywatnym. Nie mamy prawa współdecydować o formie i funkcji tej przestrzeni. Nie uczestniczymy w życiu publicznym, tylko w procesie sprzedaży towarów i usług. Jesteśmy klientem, a nie gościem” 7. Nie można się sprzeciwić „kulturowej logice późnego kapitalizmu”, a każde działanie w jej ramach musi być podporządkowane narzuconym przez nią regułom. Zaprojektowanie jakiegokolwiek systemu w jarmarcznej rzeczywistości centrów handlowych jest niewątpliwie wyzwaniem. Rolą grafika jest okiełznanie tego szaleństwa. Michał Cierkosz zwraca uwagę na specyficzne problemy, z którymi musi się tam zmierzyć projektant infografiki. Opracowanie skutecznego systemu informacji utrudnia skomplikowana struktura przestrzenna z meandrami alejek i wieloma wyjściami, rozkojarzenie i dezorientacja klientów, które objawiają się na przykład trudnościami z trafieniem do zaparkowanego samochodu, czy też wspominane pomieszanie informacji organizacyjnej z komercyjną. Często pojawiająca się feeria barw infografiki, sąsiadującej z witrynami sklepowymi toczącymi desperackie boje o uwagę klienta, skutkuje wizualną kakofonią. Dla grafika jedynym rozsądnym wyjściem okazuje się odstąpienie od tej walki i zaproponowanie oszczędnego i czytelnego systemu informacji o podstawowych elementach, co z powodzeniem uczynił Cierkosz w poznańskim Starym Browarze czy w warszawskiej Promenadzie.

1.    R. Martin, Money and Meaning: The Case of John Portman, „Hunch. The Berlage Institute Report on Architecture, Urbanism and Landscape” 2009, nr 12, s. 40–42.
2.    M. Staniszkis, Czy centra handlowe zabiją miasto?, „Architektura Murator” 2004, nr 4, s. 63.
3.    Tamże, s. 63–64.
4.    R. Martin, dz. cyt., s. 40.
5.    Warto zauważyć, że Stary Browar stary w istocie nie jest. Jak donosi „Architektura Murator”, „w całej tej stylizowanej ceglano­‑stalowej masie zaledwie kilka sklepów i kilka fragmentów ścian górnego, prowadzącego na tylny dziedziniec ciągu stanowią odrestaurowane fragmenty dawnych zabudowań”. Zob. G. Stiasny, Stary Browar, „Architektura Murator” 2004, nr 4, s. 42.
6.    Portfolio Studia Diagram.
7.    M. Staniszkis, dz. cyt., s. 64.

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj