Rozmowa z Martą Niemywską, laureatką YD 2011

Werdyktem z 2 czerwca Marta Niemywska została zwycięzcą Young Design 2011 za projekt LolliLED. W skład nagrody wchodzi Stypendium im. Wandy Telakowskiej w wysokości 20 tys. zł, ufundowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, miesięczny staż w studiu projektowym Tomasza Augustyniaka, indywidualna opieka biznesowa, licencja programu Rhino i trzydniowe szkolenie z jego obsługi.  Nagrodzony projekt zostanie zaprezentowany podczas gali konkursu Dobry Wzór 2011.

Mariusz Sobczyński: Jaka jest historia pomysłu na nagrodzony projekt?
Marta Niemywska: Na początku pracowałam nad lampą do wnętrz, która alternatywnie mogłaby być zasilana przy pomocy dynamo, pracującego podczas jazdy na rowerze – był to bardziej eksperyment, koncept niż projekt, który można by było wdrożyć. Jednak dalsze prace nad nim, kręcące się koła, światło i wijący się sznur przywiodły na myśl zabawę, ruch – tak narodziła się idea LolliLED.
LolliLED to – skakanka-latarka, która dzięki zamontowanemu w rączkach dynamo, akumulatorom i diodom LED jest lampą zasilaną energią wytwarzaną podczas zabawy. Kręcąc sznurem, wytwarzamy energię (dynamo), która potem przechowywana jest w specjalnym akumulatorze. Konstrukcja LolliLED pozwala na zawieszenie jej na tarasie, w namiocie. Po odwiązaniu sznura mamy dwie latarki.

Pani projekt należy do nurtu proekologicznego we wzornictwie. Jak ocenia pani znaczenie takiego dizajnu? Wszystkim zostały np. w pamięci lampy wykonywane ze zużytych materiałów, które często były intrygującymi estetycznie projektami, ale ilość wykorzystanych w ten sposób surowców wtórnych jest niewielka w porównaniu do tego, jak wiele się ich wytwarza...
Praca projektanta jest ciągłym balansowaniem między różnymi zmiennymi – koszta, zysk, zużycie materiałów, popyt, produkcja odpadów. Lampy, o których pan mówi, wzmocniły bardzo ważny proces budowania świadomości zarówno projektantów, jak i konsumentów. Uważam, że projektowanie odpowiedzialne, świadomie podejmujące problematykę ochrony środowiska jest zjawiskiem coraz bardziej popularnym. To nie jest moda. Projektanci dysponują coraz większą wiedzą i świadomością. Rozpoczynając pracę nad LolliLED, od początku miałam jasno postawiony cel, by wykorzystać w tym projekcie alternatywne źródła energii, podkreślić ich szerokie zastosowanie, dostępność, łatwość w użyciu. Jeśli jakieś działanie może zmniejszyć nawet o 2% emisję gazów, produkcję odpadów, to już mówimy o sukcesie. 

Czy już wiadomo, na co przeznaczy pani środki ze stypendium?
Od ponad roku pracuję nad systemem mebli, które w 80% wykonane są z materiałów pochodzących z recyclingu. Projekt ten zakłada wykorzystanie na skalę przemysłową odpadów typu PET. Do tej pory prace finansowałam głównie ze środków własnych. Planuję część stypendium przeznaczyć właśnie na ten projekt.

Stypendium nosi imię Wandy Telakowskiej. Czy dla współczesnych młodych projektantów tradycje polskiego wzornictwa są bezpośrednim punktem odniesienia?
Świadomość dorobku polskich projektantów z okresu powojennego buduje naszą współczesną tożsamość projektową. Tegoroczna wystawa „Chcemy być nowocześni” pokazała olbrzymi potencjał środowiska projektowego lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. Uważam, że poczucie ciągłości jest bardzo wzmacniające dla współczesnych młodych projektantów. A nazwiska takie jak Kurzątkowski, Sołtan, Nawrot, Brukalscy, Kruszewska dopingują do działania.
Podczas nauki na wydziale wzornictwa na warszawskim ASP miałam okazję uczyć się m.in. w pracowniach Grzegorza Strzelewicza i Wojciecha Wybieralskiego, są to profesorowie, którzy już w latach siedemdziesiątych aktywnie pracowali jako projektanci. Mają na swoim koncie wiele ciekawych realizacji. Często podkreślali, że projektant musi wykazywać się szczególną determinacją i zaangażowaniem – właśnie to zaangażowanie staram się wkładać w każdy projekt.

Cieszy się Pani na staż u Tomasza Augustyniaka?
Oczywiście. Tomasz jest projektantem z dużym dorobkiem i doświadczeniem. Jest to świetna okazja do nawiązania ciekawej znajomości zawodowej.