O autorze

Michał Stefanowski

Projektant, profesor na Wydziale Wzornictwa ASP w Warszawie. Prezes Stowarzyszenia Projektantów Form Przemysłowych. M.in. współautor miejskiego systemu informacyjnego Warszawy. Właściciel firmy Inno Projekt.

www.spfp.diz.pl

SPFP

Zarząd Główny
Prezes – Michał Stefanowski
Wiceprezes – Piotr Bożyk
Sekretarz Generalny – Żaneta Govenlock
Skarbnik – Elżbieta Góral
Członek Zarządu – Czesława Frejlich
Członek Zarządu – Wojciech Wybieralski

Adres
Stowarzyszenie Projektantów Form Przemysłowych
Zarząd Główny, ul. Myśliwiecka 8, 00-459 Warszawa
tel./fax (22) 628 16 23, michal@tp.pl

Artykuł

Artykuł ukazał się w numerze 6 (I/2003) kwartalnika 2+3D

Ilustracje

Teoria dizajnu

SPFP - Stowarzyszenie Projektantów Form Przemysłowych

Michał Stefanowski, 20 stycznia 2003

Stowarzyszenie jest organizacją zrzeszającą projektantów wzornictwa w Polsce, istniejącą nieprzerwanie od 1963 roku. Utworzona z inicjatywy projektantów warszawskich i krakowskich, miała być w założeniu swoistym klubem służącym wymianie doświadczeń i promocji zawodu projektanta, działającym równolegle do Związku Polskich Artystów Plastyków, którego założyciele SPFP pozostawali członkami.

Zgodnie ze statutem, członkiem SPFP może być działający twórczo projektant, posiadający w swoim dorobku zrealizowane prace. Nowi członkowie przyjmowani są uchwałą Walnego Zgromadzenia, które zazwyczaj odbywa się raz w roku, na podstawie rekomendacji dotychczasowych członków i zaprezentowanego dorobku.

Będąc jedynym polskim członkiem ICSID, SPFP utrzymuje stały kontakt z licznymi organizacjami projektantów na świecie. W latach dziewięćdziesiątych dzięki Stowarzyszeniu prace polskich projektantów zostały zaprezentowane na wystawach wzornictwa w Seulu i Tajpeju. W ubiegłym roku przedstawiciel SPFP został zaproszony do jury organizowanego w nowej formule konkursu Braun Prize. Członkowie władz SPFP – wieloletni prezes, prof. Wojciech Wybieralski, oraz prof. Jerzy Ginalski – są autorami licznych opinii i ekspertyz na temat wzornictwa wykonanych dla Ministerstwa Gospodarki i innych instytucji.

Atuty SPFP – podstawy prawne do działania (w latach 2000–2001 statut został dostosowany do obowiązującego prawa i sądownie zarejestrowany), apolityczność, przy jednoczesnym „zachowaniu twarzy” w trudnych momentach historii, umocowanie w organizacjach międzynarodowych oraz doświadczenie i wiedza członków – dają podstawy, by sądzić, że Stowarzyszenie może mieć pozytywny wpływ na sytuację wzornictwa i projektantów.

Aktualny plan działań Stowarzyszenia opiera się na następujących założeniach:

1. Podstawowymi zadaniami SPFP powinny być:

  • promocja dziedzin „wzornictwo przemysłowe” i „projektowanie”;
  • promocja zawodu projektanta;
  • wspomaganie projektantów w ich praktyce zawodowej.

2. Pełnienie – wobec środowiska projektowego, środowisk gospodarczych, władzy, mediów i opinii publicznej – roli organizacji opiniotwórczej, kompetentnej i reprezentatywnej, wymaga:

  • poszerzenia bazy członkowskiej SPFP, m.in. poprzez powołanie „delegatur” w głównych miastach (nie przewiduje się natomiast liberalizacji procedury naboru);
  • wyraźnego określenia motywów, dla których projektanci mogą być zainteresowani członkostwem w SPFP (przynależność do SPFP, jako gwarancja wysokich kwalifikacji i poziomu etycznego*, może – zwłaszcza po wprowadzeniu planowanych certyfikatów – ułatwiać kontakty z klientami i wynegocjowanie wyższego honorarium; stwarza możliwość wypracowania wspólnego stanowiska w istotnych dla środowiska sprawach, np. w kwestii stawek wynagrodzeń za usługi projektowe; oficjalne kontakty międzynarodowe SPFP ułatwiają członkom udział w zagranicznych wystawach, warsztatach i konkursach)
  • aktywnej współpracy z mediami, szczególnie z prasą fachową;
  • określenia wspólnych pól i podjęcia wspólnych działań z innymi organizacjami skupiającymi projektantów (zwłaszcza z ZPAP);
  • znalezienia sposobów finansowania działań SPFP z funduszy organizacji pozarządowych, Unii Europejskiej, a z czasem – z funduszy państwowych (rozważyć też trzeba możliwość dofinansowania SPFP z działalności własnej i zorganizowania Sekretariatu SPFP).
  • Stowarzyszenie uważa, że w Polsce powinno powstać profesjonalne Centrum Projektowania – niewielki kadrowo ośrodek inicjujący i koordynujący realizację następujących zadań:
  • promocji wzornictwa (np. poprzez artykuły sponsorowane w wielkonakładowych pismach, pokazy, wystawy, seminaria, strony internetowe);
  • prowadzenia dialogu z władzami kształtującymi politykę gospodarczą państwa – dostarczania im wiarygodnych informacji na temat roli i aktualnego stanu wzornictwa;
  • określenia i wdrożenia działań wspomagających projektantów w praktyce zawodowej, a polegających na opracowywaniu i rozpowszechnianiu w środowisku oraz wśród decydentów i potencjalnych klientów różnego rodzaju materiałów informacyjnych i instruktażowych, wyciągów bibliograficznych, baz danych, norm i przepisów prawnych itp.
  • Są to działania na dziś i działania długofalowe. Niektóre z planów zamierzeń są bardzo konkretne, inne istnieją na razie w zarysie. Nie wiemy, ile uda nam się zrobić, ale wierzymy, że te działania są dziś potrzebne.

Wydawało się rzeczą oczywistą, że w niepodległej Polsce, w gospodarce wolnorynkowej, w kraju o rozwiniętym przemyśle wzornictwo przemysłowe, zgodnie z prognozami zagranicznych ekspertów, będzie odgrywać znaczącą rolę. Okazało się jednak, że żaden z dotychczasowych rządów nie docenił tej dziedziny, ani jako czynnika rozwoju i podniesienia konkurencyjności gospodarki, ani jako nośnika wartości kulturowych. Na rynku działają oczywiście projektanci i niektórzy z nich odnoszą sukcesy. Ich liczba i efekty pracy są jednak zupełnie nieproporcjonalne do liczby absolwentów Wydziałów Wzornictwa Przemysłowego i Form Przemysłowych, opuszczających corocznie 7 polskich uczelni. Są także nieproporcjonalne do skali polskiej gospodarki.

Stało się jasne, że bez aktywniejszych działań środowiska projektantów nie można liczyć na zmianę tej sytuacji. A są to być może ostatnie lata na poprawienie pozycji zawodu projektanta w Polsce przed przystąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej i swobodnym wejściem na nasz rynek towarów, producentów i projektantów zagranicznych.

W krajach Unii Europejskiej wzornictwo przemysłowe jest jednym z elementów państwowej strategii gospodarczej. Można założyć, że po przystąpieniu Polski do Unii w budżecie naszego państwa znajdą się znaczne środki przeznaczone na promocję dizajnu i wspieranie działań wykorzystujących wzornictwo do podniesienia konkurencyjności gospodarki. Żeby wykorzystać tę szansę, już dzisiaj przygotowywać należy plan działań merytorycznych i organizacyjnych. Stowarzyszenie może być dla polskich projektantów poręcznym narzędziem przy realizacji tego planu. Jednak to, czym będzie SPFP i jaką odegra rolę, zależeć będzie przede wszystkim od jego obecnych i przyszłych członków oraz od ich aktywności.

*W numerze 3 (II–2002) 2+3D zamieściliśmy opracowany przez SPFP Kodeks postępowania projektanta

Logo SPFP zaprojektował w 1963 roku Krzysztof Meisner. W alfabecie Morse’a oznacza myślnik lub łącznik. „Miało to znaczyć, że jesteśmy MYŚLĄ POMIĘDZY. Przyrodą a cywilizacją; człowiekiem a maszyną; tradycją a nowoczesnością… Logo dało się przetwarzać na dźwięki (długi, 4 krótkie, długi), paski na krawacie, szaliku. W papierach i na kopertach logo, żeby przenikać w trzeci wymiar, było wycinane specjalnym wykrojnikiem” – wspomina autor w swojej książce Dizajn.

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj